Fully diluted valuation (FDV)
สรุปสั้น ๆ FDV คือราคาโทเคนคูณ max supply หรือมูลค่าโปรเจกต์หากโทเคนทั้งหมดที่จะมีในอนาคตหมุนเวียนอยู่ในตลาดแล้ว
Fully diluted valuation หรือ FDV คือราคาโทเคนคูณจำนวนโทเคนสูงสุดที่จะมีอยู่ รวมโทเคนที่ยังถูกล็อก ยังไม่ vest หรือยังไม่ได้ mint ด้วย ส่วน market cap นับเฉพาะ circulating supply FDV ตอบคำถามที่ต่างออกไป คือถ้า supply ทั้งหมดซื้อขายกันอยู่แล้วที่ราคาเดียวกัน โปรเจกต์นี้จะมีมูลค่าเท่าไร
ส่วนต่างระหว่างสองตัวเลขคือ supply ในอนาคต สมมติโทเคนเทรดที่ $0.50 มี 100 ล้านเหรียญหมุนเวียน และ max supply 1 พันล้านเหรียญ market cap คือ $50 ล้าน ส่วน FDV คือ $500 ล้าน อีก 900 ล้านเหรียญที่เหลือมักอยู่ในส่วนที่จัดสรรให้ทีม การ vest ของนักลงทุน treasury รางวัล staking หรือกองทุน ecosystem และจะทยอยเข้าตลาดผ่านการ unlock และ emissions
เรื่องนี้สำคัญเพราะ supply ใหม่คือแรงขาย ถ้า circulating supply โตขึ้นสิบเท่าแต่อุปสงค์เท่าเดิม ราคาก็ต้องลงเพื่อให้ market cap คงที่ โทเคนที่ market cap ต่ำแต่ FDV สูงมากดูเหมือนถูกและขยับง่ายด้วยวอลุ่มน้อย แต่ก็มี dilution รออยู่อีกมาก การเอา market cap หารด้วย FDV ช่วยให้อ่านได้เร็วว่ามี supply ออกมาแล้วเท่าไร ถ้าอัตราส่วนต่ำ แปลว่าโทเคนส่วนใหญ่ยังไม่เข้าตลาด
FDV เป็นตัวเลขสมมติและมีกับดักอยู่ ถ้าโทเคนไม่มี max supply หรือเจ้าของ mint เพิ่มได้ ก็ไม่มี FDV ที่เชื่อถือได้เลย บางเว็บ tracker ยังคำนวณต่างกันหรือใช้ total supply แทน max supply จึงควรเทียบตัวเลขจากหลายแหล่ง และถ้าสภาพคล่องบาง การเทรดครั้งเดียวก็กำหนดราคาได้ ทำให้มูลค่าที่คำนวณจากราคานั้นแทบไม่มีความหมาย
ก่อนจะยึด FDV เป็นหลัก ให้ดู vesting schedule ว่า cliff สิ้นสุดเมื่อไร unlock เท่าไร และใครถือโทเคนที่ล็อกอยู่ เช็กด้วยว่า contract mint เพิ่มได้หรือไม่ แล้วเทียบ FDV กับโปรเจกต์ที่คล้ายกัน ไม่ใช่ดูแค่ market cap FDV สูงไม่ได้ทำนายว่าจะร่วง และ FDV ต่ำก็ไม่ได้ทำให้โทเคนปลอดภัย แต่ช่วยให้รู้ว่ายังมี supply รออยู่อีกเท่าไร