Giao thức cho vay (Lending protocol)
Tóm lại Giao thức cho vay dùng smart contract để người dùng cho vay crypto lấy lãi hoặc vay bằng tài sản thế chấp, không cần ngân hàng hay kiểm tra tín dụng.
Giao thức cho vay là một hệ thống smart contract vận hành thị trường tiền tệ trên blockchain. Người gửi cung cấp token vào một pool chung và nhận lãi. Người vay lấy token từ pool bằng cách khóa các token khác làm tài sản thế chấp. Không ai kiểm tra danh tính hay lịch sử tín dụng của bạn, vì hợp đồng chỉ xét giá trị tài sản bạn đã khóa.
Các khoản vay yêu cầu thế chấp vượt mức, nghĩa là giá trị tài sản bạn gửi phải lớn hơn số tiền vay. Mỗi tài sản có một hệ số thế chấp quy định số tiền tối đa có thể vay dựa trên tài sản đó; tài sản biến động mạnh hơn thường có hệ số thấp hơn. Lãi suất thường được xác định bằng công thức dựa trên tỷ lệ sử dụng vốn, tức phần vốn trong pool đang được cho vay. Khi tỷ lệ này cao, lãi suất tăng để thu hút tiền gửi và hạn chế khoản vay mới. Người gửi thường nhận token biên nhận đại diện cho phần vốn của họ trong pool cùng số lãi đã tích lũy.
Rủi ro chính với người vay là bị thanh lý. Nếu giá trị tài sản thế chấp giảm hoặc dư nợ tăng đến mức vượt ngưỡng thanh lý, bất kỳ ai cũng có thể trả một phần nợ thay bạn và nhận tài sản thế chấp với giá chiết khấu. Khoản chiết khấu đó là mức phạt bạn phải chịu, và có thể nhanh chóng làm hao hụt phần lớn vị thế. Các giao thức phụ thuộc vào oracle để lấy giá, nên nguồn giá lỗi hoặc bị thao túng có thể gây thanh lý sai hoặc để lại nợ xấu cho giao thức. Nợ xấu phát sinh khi tài sản thế chấp giảm giá nhanh hơn khả năng xử lý của bên thanh lý, và người gửi tiền có thể phải gánh khoản lỗ đó.
Với người nắm giữ token, lending cho phép vay dựa trên vị thế đang có mà không cần bán. Nó cũng cho phép trader tạo vị thế đòn bẩy bằng cách vay rồi mua thêm chính tài sản đó. Trước khi sử dụng, hãy kiểm tra giao thức chấp nhận những tài sản nào, hệ số thế chấp, nguồn giá, tình trạng audit và liệu quản trị viên có thể nâng cấp hợp đồng hoặc thay đổi tham số hay không. Hãy cẩn thận khi dùng token nhỏ làm tài sản thế chấp, vì thanh khoản mỏng khiến giá dễ bị thao túng. Duy trì biên an toàn lớn so với ngưỡng thanh lý, vì giá biến động nhanh có thể khiến bạn bị thanh lý trước khi kịp phản ứng.