Độ biến động (Volatility)

Độ biến động mô tả mức độ và tốc độ thay đổi giá của một tài sản trong một khoảng thời gian. Token chỉ nhích 1% trong một ngày có độ biến động thấp, còn token dao động 30% trong một giờ có độ biến động cao. Chỉ số này không nói lên hướng giá, mà chỉ phản ánh biên độ dao động, nên cả token tăng vọt lẫn token lao dốc đều có thể biến động mạnh.

Trader thường đo độ biến động bằng độ lệch chuẩn của tỷ suất sinh lời trong một khoảng thời gian, chẳng hạn 30 ngày, rồi thường quy đổi về mức năm. Bạn cũng sẽ thấy khái niệm này được dùng theo nghĩa gần đúng là chênh lệch giữa giá cao nhất và thấp nhất trong ngày. Trong lịch sử, Bitcoin biến động mạnh hơn nhiều so với cổ phiếu hay vàng, còn các token nhỏ thường biến động mạnh hơn nhiều so với Bitcoin. Thanh khoản mỏng là nguyên nhân chính: khi pool hoặc sổ lệnh có ít tiền, một lệnh mua hay bán không quá lớn cũng có thể làm giá thay đổi đáng kể.

Với người nắm giữ token, biến động là con dao hai lưỡi. Nó tạo ra khả năng tài sản tăng gấp 10 lần, nhưng cũng có thể khiến giá trị sụt 90% chỉ trong vài ngày. Biến động còn kéo theo những hệ quả thực tế: trượt giá tăng ở các token biến động mạnh, lệnh stop-loss có thể khớp thấp hơn nhiều so với giá kích hoạt, và vị thế dùng đòn bẩy có thể bị thanh lý bởi những biến động vốn không đáng ngại nếu không dùng đòn bẩy.

Trước khi mua một token nhỏ, hãy xem độ sâu thanh khoản so với quy mô giao dịch của bạn và so sánh khối lượng giao dịch hằng ngày với vốn hóa thị trường. Kiểm tra mức độ tập trung token, vì chỉ một ví lớn bán ra cũng có thể gây biến động mạnh. Hãy chọn quy mô vị thế sao cho mức giảm từ 50% trở lên cũng không buộc bạn phải bán vào thời điểm bất lợi.

Đừng vội coi biểu đồ ít biến động là dấu hiệu an toàn. Một token mới ra mắt với ít giao dịch có thể trông rất yên ắng cho đến khi xuất hiện một lệnh lớn. Cũng cần nhớ rằng độ biến động không đồng nghĩa với rủi ro lừa đảo, dù cả hai thường cùng xuất hiện ở những token có thanh khoản thấp và lượng nắm giữ tập trung vào vài ví lớn.