Vesting
สรุปสั้น ๆ Vesting คือการล็อกโทเค็นของทีมงาน นักลงทุน หรือรอบ Presale เอาไว้ แล้วทยอยปล่อยออกมาตามระยะเวลา แทนที่จะให้ทั้งหมดในคราวเดียว
Vesting คือกำหนดการปลดล็อกที่ควบคุมว่าโทเค็นที่ถูกจัดสรรจะสามารถนำออกมาใช้ได้เมื่อใด สมาชิกทีมพัฒนา, Advisor, นักลงทุนรอบ Private และบางครั้งรวมถึงผู้ซื้อรอบ Presale จะได้รับโทเค็นที่ถูกล็อกไว้ก่อน แล้วค่อยๆ ทยอยปล่อยออกมาเป็นงวดๆ ตลอดช่วงเวลาหลายเดือนหรือหลายปี เป้าหมายเพื่อป้องกันไม่ให้คนวงในเทขายเหรียญทั้งหมดทันทีที่เริ่มเปิดเทรด
กำหนดการส่วนใหญ่มักผสานระหว่าง Cliff เข้ากับการทยอยปล่อยแบบ Linear รูปแบบทั่วไป เช่น มี Cliff 12 เดือน ซึ่งตลอดช่วงนี้จะไม่มีการปลดเหรียญเลย จากนั้นจะทยอยปลดออกมารายเดือน หรือปลดตามบล็อกตลอดช่วง 24 ถึง 36 เดือนถัดไป บางโปรเจกต์อาจปลดเปอร์เซ็นต์ส่วนหนึ่งทันทีในวัน Token Generation Event (TGE) แล้วค่อยนำส่วนที่เหลือเข้า Vesting ทั้งนี้ โทเค็นควรถูกเก็บไว้ใน Vesting smart contract ที่ปล่อยเหรียญอัตโนมัติตามโค้ด ไม่ใช่เก็บไว้ในกระเป๋าของทีมงานที่อาศัยเพียงคำสัญญาปากเปล่า
สำหรับคนถือเหรียญ Vesting มีความสำคัญมาก เพราะทุกรอบการปลดล็อกจะเพิ่มแรงเทขายเข้าสู่ตลาด Circulating supply อาจโตเร็วกว่าความต้องการซื้อมาก และการปลดเหรียญก้อนใหญ่หลังหมดรอบ Cliff มักตรงกับช่วงที่ราคาเหรียญร่วงแรงจากการขายทำกำไรของนักลงทุน โทเค็นอาจดูราคาถูกเมื่อมองจาก Market cap แต่ตัวเลข Fully Diluted Valuation (FDV) ซึ่งนับรวมโทเค็นที่ยังล็อกอยู่ อาจสะท้อนภาพที่ต่างกันอย่างสิ้นเชิง
ควรตรวจสอบ Tokenomics เพื่อดูระยะเวลา Cliff และกำหนดการปล่อยเหรียญในแต่ละส่วน แล้วนำปริมาณที่จะปลดมาเทียบกับ Trading volume และ Liquidity ของเหรียญในตลาด จากนั้นให้ตรวจเช็ก On-chain ค้นหา Vesting contract บน Block explorer เพื่อดูว่ามียอดเหรียญล็อกอยู่จริงและมีเงื่อนไขตามที่แจ้งไว้หรือไม่ หากเหรียญของทีมหรือนักลงทุนยังอยู่ในกระเป๋าธรรมดาที่สามารถโอนออกได้ตลอดเวลา กำหนดการ Vesting ที่อ้างไว้ก็เป็นแค่คำสัญญาที่ไม่มีการันตี