Yönetişim token'ı (Governance token)
Kısaca Governance token, holder'lara ücret değişiklikleri, hazine harcamaları ve sözleşme güncellemeleri gibi protokol kararları üzerinde oy gücü verir.
Yönetişim token'ı (governance token), asıl işi holder'lara bir protokolün veya projenin nasıl yönetildiği konusunda söz hakkı vermek olan bir token'dır. Teklifler oylamaya sunulur ve oy ağırlığınız genellikle tuttuğunuz veya size delege edilen token sayısına eşittir. Bazı projeler yalnızca token oylamasına dayanırken diğerleri bunu kendi yetkisini koruyan bir şirket, vakıf yönetim kurulu veya çekirdek ekiple birleştirir. Tipik kararlar arasında ücretleri değiştirmek, bir borç verme protokolüne yeni bir teminat türü eklemek, hazine fonlarını harcamak veya sözleşmeleri güncellemek bulunur.
İşleyiş olarak süreç akıllı sözleşmeler üzerinden yürür. Biri bir teklif sunar; bunun için çoğu zaman asgari bir token bakiyesi gerekir. Holder'lar belirli bir süre içinde oy kullanır ve oylama yeter sayıya (quorum) ve çoğunluğa ulaşırsa teklif kabul edilir. Kabul edilmek, değişikliğin her zaman kendiliğinden gerçekleştiği anlamına gelmez: onu sıraya almak ve uygulamak için ayrı bir işlem gerekebilir, bu da çoğu zaman kullanıcılara çıkış süresi tanıyan bir timelock gecikmesinden sonra olur; bazı tasarımlar ayrıca bir multisig'den ek onay ister.
Birçok protokol, token'larınızı taşımadan oylarınızı başka bir adrese delege etmenize izin verir. Bazıları bakiyelerin belirli bir bloktaki snapshot'ını alır; bu da kimsenin snapshot'tan sonra oy gücü satın almasını engeller. Ama birinin snapshot'tan önce token ödünç almasını veya kiralamasını engellemez; yani yalnızca kısmi bir savunmadır. Diğer oylamalar gas ücretlerinden kaçınmak için imzalı mesajlarla off-chain yapılır ve sonuç, sözleşmeleri kim kontrol ediyorsa onun tarafından uygulanır.
Bir alıcı için kilit nokta, yönetişim haklarının sahiplik olmadığıdır. Bazı yönetişim token'ları ücret de paylaşır veya staking için kullanılır, ama birçoğu yalnızca oy gücü taşır. Tasarım öyle demedikçe token'ı tutmak size gelir veya varlıklar üzerinde hiçbir hak vermez ve oyun değeri, gerçekte neyi kontrol ettiğine bağlıdır.
Önce dağılımı kontrol edin. Sıradan token ağırlıklı bir oylamada arzın çoğunu tutan birkaç cüzdan her şeye karar verebilir; ancak nitelikli çoğunluk eşikleri, oy gücü tavanları veya başka kurallar bu kontrolü sınırlayabilir. Admin anahtarlarını kimin tuttuğunu da kontrol edin, çünkü bazı projeler bir token'a "governance" derken ekip hâlâ hiçbir oylama olmadan bir proxy veya multisig üzerinden sözleşmeleri değiştirebilir. Katılıma bakın, çünkü düşük katılım bir ele geçirmeyi ucuz hale getirir; vesting takvimlerine de bakın, çünkü unlock'lar oy gücünü aniden kaydırabilir. Küçük token'lar bazen bu etiketi arkasında çalışan bir oylama sistemi olmadan kullanır; bu yüzden gerçekten oylanmış ve uygulanmış teklifler arayın.