Governance token

Governance token คือโทเคนที่หน้าที่หลักคือให้ผู้ถือมีเสียงในการบริหารโปรโตคอลหรือโปรเจกต์ ข้อเสนอจะถูกนำไปโหวต และน้ำหนักเสียงของคุณมักเท่ากับจำนวนโทเคนที่คุณถือหรือที่มีผู้มอบสิทธิ์ (delegate) ให้ บางโปรเจกต์พึ่งการโหวตด้วยโทเคนเพียงอย่างเดียว ขณะที่บางโปรเจกต์ใช้ร่วมกับบริษัท คณะกรรมการมูลนิธิ หรือทีมหลักที่ยังคงมีอำนาจของตัวเอง การตัดสินใจทั่วไปได้แก่ การเปลี่ยนค่าธรรมเนียม การเพิ่มหลักประกันประเภทใหม่บนโปรโตคอลปล่อยกู้ การใช้เงินจาก treasury หรือการอัปเกรด contract

ในทางเทคนิค กระบวนการนี้ทำงานผ่าน smart contract มีคนยื่นข้อเสนอ ซึ่งมักต้องมียอดโทเคนขั้นต่ำจึงจะทำได้ จากนั้นผู้ถือโหวตภายในช่วงเวลาที่กำหนด และหากการโหวตถึง quorum และได้เสียงข้างมาก ข้อเสนอก็ผ่าน แต่ผ่านแล้วไม่ได้แปลว่าการเปลี่ยนแปลงจะเกิดขึ้นเอง อาจต้องมีธุรกรรมแยกเพื่อจัดคิวและดำเนินการ ซึ่งมักรอหลัง timelock delay เพื่อให้ผู้ใช้มีเวลาถอนตัว และบางรูปแบบยังต้องให้ multisig อนุมัติเพิ่มเติม

โปรโตคอลจำนวนมากให้คุณมอบสิทธิ์โหวตให้ที่อยู่อื่นได้โดยไม่ต้องย้ายโทเคน บางแห่งทำ snapshot ยอดคงเหลือ ณ บล็อกที่กำหนด ซึ่งกันไม่ให้ใครซื้อสิทธิ์โหวตหลังจาก snapshot แต่ไม่ได้กันการกู้หรือเช่าโทเคนก่อนหน้านั้น จึงเป็นเพียงการป้องกันบางส่วน การโหวตบางแห่งทำนอกเชนด้วยข้อความที่ลงนามเพื่อเลี่ยงค่า gas แล้วผู้ควบคุม contract จะเป็นผู้ดำเนินการตามผลลัพธ์

สำหรับผู้ซื้อ ประเด็นสำคัญคือสิทธิ์ governance ไม่ใช่ความเป็นเจ้าของ governance token บางตัวแบ่งค่าธรรมเนียมหรือใช้ staking ได้ด้วย แต่หลายตัวมีเพียงสิทธิ์โหวต การถือโทเคนไม่ได้ให้สิทธิ์เรียกร้องต่อรายได้หรือสินทรัพย์ เว้นแต่การออกแบบระบุไว้ และมูลค่าของสิทธิ์โหวตขึ้นอยู่กับว่าการโหวตนั้นควบคุมอะไรได้จริง

ให้ตรวจสอบการกระจายโทเคนก่อน ในการโหวตแบบถ่วงน้ำหนักด้วยโทเคนทั่วไป วอลเล็ตไม่กี่ใบที่ถือซัพพลายส่วนใหญ่สามารถตัดสินได้ทุกอย่าง แม้เกณฑ์เสียงข้างมากพิเศษ (supermajority) เพดานสิทธิ์โหวต หรือกฎอื่นอาจจำกัดอำนาจนั้นได้ ตรวจดูด้วยว่าใครถือ admin key เพราะบางโปรเจกต์เรียกโทเคนว่า "governance" แต่ทีมยังเปลี่ยน contract ได้ผ่าน proxy หรือ multisig โดยไม่ต้องมีการโหวต ดูอัตราการมีส่วนร่วม เพราะผู้เข้าร่วมน้อยทำให้การเข้ายึดอำนาจมีต้นทุนต่ำ และดูตาราง vesting เพราะการปลดล็อกอาจทำให้สิทธิ์โหวตเปลี่ยนไปอย่างฉับพลัน โทเคนขนาดเล็กบางตัวใช้ป้ายนี้ทั้งที่ไม่มีระบบโหวตที่ใช้งานได้จริง จึงควรมองหาข้อเสนอจริงที่ผ่านการโหวตและถูกดำเนินการแล้ว