ผู้ให้สภาพคล่อง (Liquidity provider)
สรุปสั้น ๆ ผู้ให้สภาพคล่องฝากโทเคนลงในพูลบน DEX เพื่อให้ผู้อื่นซื้อขายกับพูล และรับส่วนแบ่งค่าธรรมเนียมการสวอปเป็นผลตอบแทน
ผู้ให้สภาพคล่อง หรือ LP คือผู้ที่ฝากโทเคนลงในพูลบนกระดานเทรดแบบกระจายศูนย์ เพื่อให้คนอื่นซื้อขายกับโทเคนเหล่านั้น แทนที่จะจับคู่ผู้ซื้อกับผู้ขายผ่านสมุดคำสั่งซื้อขาย DEX ส่วนใหญ่บน Ethereum, BNB Chain, Base และ Solana ให้เทรดเดอร์สวอปกับพูลได้โดยตรง โดย LP เป็นผู้จัดหาสินทรัพย์ที่ทำให้การสวอปเหล่านี้เกิดขึ้นได้
ในพูลทั่วไป คุณจะฝากสินทรัพย์สองชนิดที่มีมูลค่าเท่ากัน เช่น โทเคนหนึ่งตัวกับ stablecoin แล้วได้รับ LP token เป็นหลักฐานแสดงส่วนแบ่งของคุณ การสวอปแต่ละครั้งมีค่าธรรมเนียม ซึ่งมักต่ำกว่า 1% และจะแบ่งให้ LP ตามสัดส่วนที่ถือในพูล เมื่อถอน คุณจะนำหลักฐานนั้นมาแลกเป็นส่วนแบ่งของสินทรัพย์ที่พูลถืออยู่ในขณะนั้น ซึ่งอาจไม่ตรงกับสิ่งที่คุณฝากเข้าไป
สำหรับคนที่ซื้อโทเคน LP มีความสำคัญเพราะความลึกของสภาพคล่องในพูลเป็นตัวกำหนดว่าการเทรดของคุณจะทำให้ราคาเปลี่ยนไปมากแค่ไหน พูลที่สภาพคล่องบางทำให้เกิด slippage สูงและขายออกได้ยาก สำหรับโทเคนที่เพิ่งเปิดตัว ทีมงานมักเป็น LP เพียงรายเดียว จึงถือ LP token และสามารถถอนสภาพคล่องทั้งหมดออกได้ในครั้งเดียว นี่คือกลไกพื้นฐานของการ rug pull ส่วนใหญ่
LP เองก็มีความเสี่ยง หากราคาของสินทรัพย์สองชนิดเปลี่ยนไปเมื่อเทียบกัน มูลค่าที่คุณได้รับอาจน้อยกว่าการถือสินทรัพย์ทั้งสองไว้เฉย ๆ ซึ่งเรียกว่า impermanent loss ค่าธรรมเนียมอาจช่วยชดเชยได้ แต่ไม่เสมอไป หากโทเคนหนึ่งราคาร่วงจนแทบหมดค่า คุณอาจลงเอยด้วยการถือสินทรัพย์ฝั่งที่ไร้ค่าเป็นส่วนใหญ่ และเหลือสินทรัพย์ที่อยากเก็บไว้เพียงเล็กน้อย
ก่อนเทรดโทเคนขนาดเล็ก ให้ตรวจสอบว่าใครถือ LP token และโทเคนเหล่านั้นถูกล็อกหรือเผาไปแล้วหรือไม่ รวมถึงล็อกไว้นานแค่ไหน เปรียบเทียบขนาดพูลกับมูลค่าตลาด เพราะมูลค่าตลาดที่สูงแต่มีพูลเล็กนิดเดียวเป็นโครงสร้างที่เปราะบาง ตรวจสอบด้วยว่าสภาพคล่องกระจายอยู่ในหลายพูลหรือไม่ การล็อกสภาพคล่องปิดช่องทางถอนหนีได้เพียงทางเดียว ไม่ได้ทำให้โทเคนปลอดภัยด้วยตัวมันเอง