Proof of Work

Proof of work (PoW) คือกลไกที่ Bitcoin ใช้เพื่อให้เครือข่ายเห็นพ้องตรงกันเรื่องลำดับธุรกรรมโดยไม่ต้องพึ่งพาตัวกลาง นักขุดจะแข่งกันสร้างบล็อกถัดไป และผู้ชนะจะได้รับบล็อกรีวอร์ดบวกค่าธรรมเนียมธุรกรรม เชน PoW อื่นๆ ที่เป็นที่รู้จักได้แก่ Litecoin, Dogecoin, Monero และ Ethereum Classic

ในการสร้างบล็อก นักขุดจะรวมธุรกรรมที่รอดำเนินการเข้าด้วยกัน แล้วทำการแฮชส่วนหัวของบล็อก (block header) ซ้ำๆ ควบคู่ไปกับการเปลี่ยนค่าตัวเลขที่เรียกว่า nonce เพื่อหาค่าแฮชที่ต่ำกว่าเป้าหมายที่กำหนด การทำสิ่งนี้ไม่มีทางลัดและต้องอาศัยการสุ่มลองมหาศาล แต่ใครก็สามารถตรวจสอบผลลัพธ์ได้ทันที เครือข่ายจะปรับระดับความยาก (difficulty) โดยอัตโนมัติเพื่อให้บล็อกเกิดขึ้นในอัตราที่คงที่ ราวๆ ทุก 10 นาทีบน Bitcoin และโหนดต่างๆ จะเลือกติดตามเชนที่ถูกต้องซึ่งมีผลงานสะสม (accumulated work) มากที่สุด

จุดนี้สำคัญมาก เพราะการจะแก้ไขประวัติย้อนหลัง คุณจะต้องคำนวณงานเหล่านั้นใหม่ทั้งหมดให้เร็วกว่าเครือข่ายส่วนที่เหลือ ซึ่งสำหรับเชนขนาดใหญ่ นั่นหมายถึงการต้องคุมพลังขุดส่วนใหญ่ของทั้งโลก นี่คือสิ่งที่ทำให้ธุรกรรมที่ได้รับการยืนยันแล้วบนเชน PoW ใหญ่ๆ แทบจะเป็นไปไม่ได้ที่จะถูกย้อนกลับ แต่สำหรับเชน PoW ขนาดเล็กจะต่างออกไป เพราะมีกำลังขุดคุ้มกันอยู่น้อย ผู้โจมตีจึงสามารถเช่าแรงขุดมาทำ 51% attack เพื่อทำ double-spend เหรียญได้ง่าย

ข้อแลกเปลี่ยนของ PoW คือการใช้พลังงานมหาศาลและต้องพึ่งพาฮาร์ดแวร์เฉพาะทาง ซึ่งมักทำให้การขุดกระจุกตัวอยู่กับฟาร์มขนาดใหญ่และพูลขุด เมื่อต้องประเมินเหรียญ PoW ควรดูที่ hash rate รวม, การกระจุกตัวของพูลขุด และดูว่าอัลกอริทึมนั้นใช้ฮาร์ดแวร์ร่วมกับเชนที่ใหญ่กว่ามากหรือไม่ เพราะจะทำให้ผู้โจมตีเช่าแรงขุดมาโจมตีได้ง่าย นอกจากนี้ควรศึกษาตารางการปล่อยเหรียญ (emission schedule) รวมถึงรอบ halving ที่จะลดรางวัลของนักขุดลงตามเวลา