DEX (gedecentraliseerde exchange)
Kort samengevat Met een DEX (decentralized exchange) swap je tokens vanuit je eigen wallet via smart contracts, zodat je tijdens het traden zelf je fondsen beheert.
Een DEX, kort voor decentralized exchange, is een set smart contracts waarmee je tokens rechtstreeks vanuit je eigen wallet tradet. Er is geen account en geen storting in de custody van een bedrijf. Je koppelt een wallet, keurt de swap goed en de tokens bewegen on-chain in één transactie.
De meeste DEX'en op Solana, BNB Chain, Base en Ethereum gebruiken liquidity pools, reserves van twee tokens die andere gebruikers hebben gestort. In het basisontwerp met constant product bepaalt een automated market maker de prijs uit de verhouding van die reserves, zodat elke trade de prijs verschuift. Andere ontwerpen, zoals concentrated liquidity, gebruiken andere formules. Sommige DEX'en gebruiken in plaats daarvan orderboeken, en een paar vertrouwen op een operator om orders te matchen terwijl jij je fondsen in je wallet houdt. Iedereen kan voor elke token een pool aanmaken, en daarom worden nieuwe tokens op DEX'en verhandeld lang voordat een gecentraliseerde exchange ze listt.
De keerzijde is dat niemand screent wat er gelist wordt en niemand een fout kan terugdraaien. Een pool kan net zo makkelijk bestaan voor een scamtoken als voor een legitieme, en een swap naar het verkeerde contract is weg. Twee kosten worden makkelijk door elkaar gehaald. Price impact is hoe ver je eigen order de poolprijs verschuift, en die groeit naarmate de pool dunner is. Slippage is het verschil tussen de prijs die je verwachtte bij het ondertekenen en de prijs die je echt kreeg, wat ook kan komen door andere trades die vóór de jouwe worden verwerkt.
Controleer voor je koopt of je op de echte interface zit, want nepkopieën van populaire DEX'en zijn een standaard phishingtruc. Bevestig het contractadres van de token uit een bron die je vertrouwt in plaats van op naam te zoeken, want iedereen kan een token deployen met een gekopieerde naam en ticker. Kijk naar de liquiditeit van de pool en of die gelockt is. Een lock betekent alleen dat de liquiditeit een bepaalde periode niet kan worden opgenomen. Het maakt de token niet veilig, want het tokencontract zelf kan nog steeds verkopen blokkeren, een zware tax heffen of nieuwe supply minten. Let ook op token approvals, want een swap vraagt vaak uitgavetoestemming die je later kunt intrekken.