استخر نقدینگی (Liquidity pool)
خلاصه استخر نقدینگی یک قرارداد هوشمند حاوی دو توکن است که معامله‌گران مستقیماً با آن سواپ می‌کنند و قیمت از نسبت ذخایر آن تعیین می‌شود.
استخر نقدینگی یک قرارداد هوشمند است که ذخایر دو دارایی را نگه می‌دارد، مثلاً یک توکن کوچک در کنار SOL، ETH، BNB یا یک استیبل‌کوین. در یک صرافی غیرمتمرکز، شما به‌جای معامله با سفارش یک فرد دیگر، با همین استخر معامله می‌کنید. هر کسی می‌تواند برای هر جفت توکنی یک استخر بسازد؛ برای همین یک توکن کاملاً تازه می‌تواند چند دقیقه بعد از لانچ قابل معامله باشد.
بیشتر استخرها بازارساز خودکار (AMM) هستند. در طراحی کلاسیک، قرارداد حاصل‌ضرب دو ذخیره را ثابت نگه می‌دارد. وقتی توکن را می‌خرید، دارایی جفت را وارد استخر می‌کنید و توکن را بیرون می‌کشید؛ در نتیجه توکن در استخر کمیاب‌تر می‌شود و قیمتش بالا می‌رود. فروش دقیقاً عکس این اتفاق را رقم می‌زند. تأمین‌کنندگان نقدینگی (liquidity provider) هر دو طرف را واریز می‌کنند، توکن‌های LP دریافت می‌کنند که نماینده سهم آن‌ها از استخر است، و از هر کارمزد سواپ سهمی می‌برند.
اندازه استخر بیشتر از چیزی که اغلب مبتدی‌ها انتظار دارند اهمیت دارد. در یک استخر کم‌عمق، حتی یک خرید متوسط قیمت را خیلی جابه‌جا می‌کند و فروش بعدی هم همان‌قدر شدید قیمت را پایین می‌آورد. مارکت‌کپ اعلام‌شده فقط قیمت ضرب در عرضه است و چیزی درباره این نمی‌گوید که هولدرها واقعاً می‌توانند خارج شوند یا نه. مقدار دارایی جفت که در استخر قرار دارد، سقف واقعی چیزی است که همه می‌توانند بفروشند.
قبل از خرید یک توکن کوچک، استخر آن را در یک بلاک اکسپلورر یا صفحه آنالیتیکس DEX بررسی کنید. اندازه‌اش را با حجم معامله خودتان مقایسه کنید و پیش از تأیید، price impact نمایش‌داده‌شده در رابط سواپ را ببینید. بعد بررسی کنید چه کسی توکن‌های LP را در اختیار دارد. اگر سازنده آن‌ها را بدون قفل نگه داشته یا می‌تواند هر وقت خواست نقدینگی را برداشت کند، می‌تواند دارایی جفت را خالی کند و شما را با یک توکن بی‌ارزش تنها بگذارد؛ این همان rug pull است. قفل یا بِرن شدن توکن‌های LP این ریسک را کم می‌کند، اما از بین نمی‌برد. حتی یک استخر ظاهراً سالم هم می‌تواند پشت قراردادی باشد که فروش را مسدود می‌کند؛ پس وجود یک استخر هرگز اثبات این نیست که می‌توانید بفروشید.