Tokenomics
Kısaca Tokenomics, bir tokenin ekonomik tasarımıdır: ne kadar arz olduğu, kimde bulunduğu, yeni tokenların dolaşıma nasıl girdiği ve talebi neyin belirlediği.
Tokenomics, yani token ekonomisi, bir tokenin arzını ve dağıtımını yöneten kuralları ifade eder. Toplam ve maksimum arzı, tokenların ekip, yatırımcılar, topluluk ve likidite arasında nasıl bölüştürüldüğünü, kilitli payların piyasaya ne kadar hızlı ulaştığını ve zaman içinde token yakan ya da yeni token üreten bir mekanizma olup olmadığını kapsar.
Teknik olarak bu kuralların çoğu token kontratında ve ayrı vesting ya da staking kontratlarında yer alır. Sabit arzlı bir token her şeyi lansmanda mint eder; enflasyonist bir token ise staking, madencilik veya likidite sağlama ödülü olarak yeni token basar. Bazı tokenlar alım ve satım vergileri, burn mekanizmaları ya da ücretleri holderlara dağıtan reflection sistemleri ekler. Ekip ve yatırımcı paylarını aylar veya yıllar boyunca serbest bırakan takvim çoğu zaman en önemli kısımdır, çünkü ne kadar yeni satış baskısı geleceğini belirler.
Bir holder için tokenomics, grafiğin tek başına açıklamadığı pek çok fiyat hareketini açıklar. Dolaşımdaki arzı küçük, tam seyreltilmiş değerlemesi (fully diluted valuation) büyük olan bir token, arzının çoğu henüz serbest bırakılmamışken ucuz görünebilir. Küçük lansmanlarda arzın dörtte birini tutan tek bir cüzdan, proje kâğıt üzerinde ne kadar iyi görünürse görünsün fiyatı istediği gibi oynatabilir.
Rakamları bir web sitesindeki pasta grafiğine güvenmek yerine zincir üzerinde kontrol edin. Dolaşımdaki arzı toplam ve maksimum arzla karşılaştırın, block explorer'da en büyük holderlara bakın ve vesting cliff sürelerinin ne zaman bittiğini öğrenin. Sahibin kontrolündeki mint fonksiyonlarına, ayarlanabilir vergilere ve ekibin kontrol ettiği cüzdanlarda duran, pazarlama veya ekosistem olarak etiketlenmiş büyük paylara dikkat edin.