توکن رپشده (Wrapped token)
خلاصه توکن رپشده توکنی است که در ازای دارایی دیگری، معمولاً یکبهیک، صادر میشود تا آن دارایی در قالبی یا بلاکچینی دیگر قابل استفاده شود.
توکن رپشده توکنی است که نماینده دارایی دیگری است و در ازای آن صادر میشود، معمولاً با نسبت یکبهیک. دارایی اصلی قفل یا نزد یک نگهدارنده (custodian) نگه داشته میشود و نسخه رپشده جای آن را در جایی میگیرد که واقعاً قابل استفاده است. گاهی این همان زنجیره است، مثل WETH روی اتریوم، و گاهی زنجیرهای دیگر، مثل WBTC که بیتکوین را روی اتریوم نمایندگی میکند.
از نظر فنی، دارایی اصلی در یک قرارداد هوشمند یا نزد یک نگهدارنده سپرده میشود و معادل آن از توکن رپشده مینت میشود. بازخرید (redeem) این فرایند را برعکس میکند: توکن رپشده سوزانده (burn) میشود و دارایی اصلی آزاد میشود. WETH سادهترین حالت است. ETH از رابط ERC-20 پیروی نمیکند، پس اپها و استخرهایی که بر پایه آن رابط ساخته شدهاند نمیتوانند مستقیم با آن کار کنند، و یک قرارداد ETH شما را میگیرد و WETH مینت میکند که از آن رابط پیروی میکند. WBTC نگهدارندهمحور (custodial) است: مینت و بازخرید معمولاً از طریق مرچنتهای تأییدشده و رویههای نگهدارنده انجام میشود، نه اینکه هر دارندهای هر وقت خواست واریز و برن کند. بیشتر مردم فقط آن را در بازار میخرند و میفروشند. توکنهای رپشده بینزنجیرهای معمولاً به یک بریج (bridge) متکی هستند که دارایی اصلی را روی زنجیره مبدأ نگه میدارد.
این مسئله مهم است چون اجازه میدهد ارزش و نقدینگی بین اکوسیستمها و استانداردها جابهجا شود. بیتکوین میتواند در دیفای اتریوم استفاده شود و کوینی از یک زنجیره میتواند روی زنجیره دیگر معامله شود. بیشتر استخرهای نقدینگی هم در برابر نسخه رپشده کوین بومی یک زنجیره، مثل WBNB یا WETH، جفت میشوند، پس حتی وقتی کیف پولتان فقط BNB یا ETH نشان میدهد، اغلب دارید توکن رپشده را معامله میکنید. رابطهای سواپ معمولاً رپ و آنرپ را خودکار برایتان انجام میدهند.
ریسک این است که توکن رپشده فقط به اندازه پشتوانهاش قابل اعتماد است. اگر نگهدارنده ورشکست شود یا قرارداد بریج هک شود و ذخایرش تخلیه شود، توکنهای رپشده باقیمانده در گردش میتوانند خیلی پایینتر از داراییای که مدعی نمایندگیاش هستند معامله شوند. چند هک بزرگ بریج دقیقاً همینطور پیش رفت. بعضی زنجیرهها هم چند نسخه از یک دارایی دارند، مثلاً USDC که از بریجهای مختلف میرسد، و هر کدام پشتوانه، ریسک و نقدینگی خودش را دارد.
پیش از خرید یا نگهداشتن، بفهمید چه کسی آن را صادر میکند و پشتوانه چگونه نگهداری میشود. بررسی کنید ذخایر قابل راستیآزمایی هستند یا نه و عمق نقدینگی چقدر است. آدرس قرارداد را از منبع رسمی و روی بلاک اکسپلورر (block explorer) تأیید کنید، چون هر کسی میتواند توکنی به نام «Wrapped Something» دیپلوی کند که هیچ پشتوانهای ندارد.




