Halving
สรุปสั้น ๆ Halving คือเหตุการณ์ลดรางวัลบล็อกที่นักขุดได้รับลงครึ่งหนึ่งตามกำหนดการ โด่งดังที่สุดใน Bitcoin ซึ่งเกิดขึ้นทุก ๆ 210,000 บล็อก
Halving คือเหตุการณ์ที่ถูกตั้งโปรแกรมไว้ล่วงหน้าเพื่อลดรางวัลต่อบล็อก (block reward) ที่จ่ายให้กับนักขุดลงครึ่งหนึ่ง Bitcoin เป็นตัวอย่างที่ชัดเจนที่สุด โดยรางวัลเริ่มต้นที่ 50 BTC ต่อบล็อกในปี 2009 และลดลงครึ่งหนึ่งทุก ๆ 210,000 บล็อก หรือประมาณทุก 4 ปี ซึ่ง Litecoin และเหรียญสาย Proof of Work อีกหลายตัวก็ใช้กลไกในลักษณะเดียวกันนี้
กลไกนี้ถูกเขียนฝังไว้ในระดับโค้ดของโปรโตคอล จึงไม่มีบริษัทหรือการโหวตใด ๆ มาสั่งเปลี่ยนได้ เมื่อความสูงของบล็อก (block height) ไปถึงจุดที่กำหนด โหนดในระบบจะยอมรับเหรียญที่สร้างใหม่เพียงครึ่งหนึ่งของรอบก่อนหน้าโดยอัตโนมัติ ส่งผลให้อัตราการเกิดของเหรียญใหม่ชะลอตัวลงเรื่อย ๆ และเป็นเหตุผลที่ทำให้ supply ทั้งหมดของ Bitcoin ถูกจำกัดไว้ที่ไม่เกิน 21 ล้านเหรียญ ทั้งนี้ นักขุดยังคงได้รับค่าธรรมเนียมธุรกรรมควบคู่ไปกับรางวัลบล็อก ซึ่งในอนาคตค่าธรรมเนียมนี้จะกลายมาเป็นรายได้สัดส่วนหลักแทน
สำหรับผู้ถือเหรียญ Halving ทำให้เหรียญใหม่ที่จะเข้าสู่ตลาดมีจำนวนลดลง จึงมักถูกนำไปผูกกับความคาดหวังเรื่องราคา ในอดีตหลังเกิด Bitcoin halving มักตามมาด้วยรอบกระทิงใหญ่ แต่ระหว่างนั้นก็มีความผันผวนรุนแรง และเนื่องจากวันเกิด halving สามารถคำนวณล่วงหน้าได้เป็นปี ๆ ตลาดจึงอาจซึมซับราคาไปก่อนแล้ว นอกจากนี้ Halving ยังบีบรายได้ของนักขุด ทำให้เหมืองที่ประสิทธิภาพต่ำอาจต้องยอมเทขายเหรียญสำรองหรือจำใจปิดตัวลง
ควรระวังเหรียญเล็ก ๆ ที่หยิบคำว่า halving มาใช้เป็นจุดขายทางการตลาด เพราะหลายโครงการเป็นเพียงการลดรางวัลการ stake หรือ yield farming ตามดุลยพินิจของทีมผู้พัฒนา ซึ่งไม่ใช่กฎตายตัวในระดับโปรโตคอลบล็อกเชน ควรตรวจสอบให้แน่ใจว่ากำหนดการดังกล่าวถูกบังคับด้วยโค้ดที่ไม่มีใครแก้ไขได้ ตรวจดู circulating supply และ max supply ที่แท้จริง รวมถึงสัดส่วนที่คนวงในถือครอง เพราะเหรียญเหล่านั้นสามารถถูกนำมาเทขายได้ตลอดเวลาโดยไม่สนว่าการปล่อยเหรียญใหม่จะลดลงหรือไม่