استیکینگ (Staking)

استیکینگ (Staking) یعنی قفل کردن توکن‌ها برای مدتی که نمی‌توان آن‌ها را جابه‌جا یا فروخت، در ازای دریافت پاداش. این اصطلاح دو چیز متفاوت را پوشش می‌دهد. در بلاکچین‌های اثبات سهام (proof-of-stake) مثل اتریوم، سولانا و BNB Chain، توکن‌های استیک‌شده مثل وثیقه‌ای عمل می‌کنند که از ولیدیتورهای پیشنهاددهنده و تأییدکننده بلاک‌ها پشتیبانی می‌کند. در پروژه‌های کوچک‌تر، استیکینگ معمولاً یعنی واریز توکن خود پروژه به قراردادی که به شما پاداش می‌دهد.

در سطح بلاکچین، شما یا خودتان یک ولیدیتور اجرا می‌کنید یا توکن‌هایتان را به یکی تفویض (delegate) می‌کنید. ولیدیتورهایی که آنلاین بمانند و قوانین را رعایت کنند پاداش می‌گیرند که از توکن‌های تازه‌منتشرشده و کارمزد تراکنش‌ها تأمین می‌شود، و تفویض‌کنندگان سهمی از آن را منهای کمیسیون ولیدیتور دریافت می‌کنند. بعضی شبکه‌ها رفتار نادرست یا قطعی طولانی را با اسلشینگ (slashing) مجازات می‌کنند که بخشی از استیک را از بین می‌برد، و تفویض‌کنندگان هم ممکن است همراه ولیدیتور بخشی از توکن‌هایشان را از دست بدهند. بیشتر شبکه‌ها یک دوره آنباندینگ (unbonding) هم دارند که از یک روز تا چند هفته طول می‌کشد و در آن توکن‌های شما نه پاداشی می‌گیرند و نه قابل فروش‌اند.

استیکینگ در سطح پروژه متفاوت کار می‌کند. قرارداد پاداش را از استخری می‌پردازد که تیم تأمین مالی کرده یا از توکن‌هایی که مدام mint می‌کند، و پاداش اغلب همان توکنی است که استیک کرده‌اید. APY بالای تبلیغ‌شده‌ای که به توکنی پرداخت شود که با فروش استیک‌کنندگان سقوط می‌کند، چندان بازدهی محسوب نمی‌شود. این عدد فقط وقتی معنا دارد که توکن پاداش ارزشش را حفظ کند، و این دقیقاً چیزی است که روی یک توکن با مارکت‌کپ پایین نمی‌توان روی آن حساب کرد.

پیش از استیک کردن، شرایط قفل و آنباندینگ را بررسی کنید، چون توکنی که نتوانید برداشت کنید در یک افت شدید هم قابل فروش نیست. بفهمید پاداش‌ها واقعاً از کجا می‌آیند و استخر پاداش تا چه مدت دوام دارد. دنبال ممیزی (audit) بگردید و ببینید مالک می‌تواند نرخ پاداش را تغییر دهد، برداشت‌ها را متوقف کند یا قرارداد را از طریق پروکسی ارتقا دهد یا نه. همچنین مطمئن شوید روی صفحه استیکینگ واقعی هستید، چون سایت‌های جعلی استیکینگ که تأییدیه کیف پول می‌خواهند یکی از روش‌های رایج فیشینگ‌اند.