Gas ücreti (Gas fee)
Kısaca Gas ücreti, işleminizin ağın validator'ları tarafından işlenip kaydedilmesi için bir blockchain'in yerel coin'iyle yaptığınız ödemedir.
Gas ücreti, işleminizi işleyip kaydetmesi için ağa ödediğiniz tutardır. Bunu zincirin yerel coin'iyle ödersiniz: Ethereum ve Base'de ETH, BNB Chain'de BNB veya Solana'da SOL gibi. Ücret uygulamaya veya token'ın ekibine değil, işleminizi bir bloğa dahil eden validator'lara gider ve bazı zincirlerde bir kısmı yakılır (burn).
EVM zincirlerinde ücret, işleminizin kullandığı hesaplama miktarının gwei cinsinden belirtilen birim fiyatla çarpımıdır. Basit bir transfer az hesaplama gerektirirken bir swap veya sözleşme etkileşimi çok daha fazlasını gerektirir. Birçok kişi sınırlı blok alanı için yarıştığında birim fiyat yükselir; bu yüzden aynı işlem yoğun bir anda çok daha pahalıya gelebilir. Ethereum'un London güncellemesinden bu yana bu fiyat, protokolün belirlediği bir base fee artı öncelik satın alan isteğe bağlı bir tip'ten oluşur.
Solana farklı çalışır; çok küçük bir temel ücreti ve isteğe bağlı bir öncelik ücreti (priority fee) vardır. Base gibi Layer 2 ağları, Ethereum'da kesinleştirmeden önce birçok işlemi bir araya topladıkları için daha ucuzdur. Yine de ucuz bedava demek değildir ve ödeme yapmak için yerel coin'e hâlâ ihtiyacınız vardır.
Bu önemlidir, çünkü o coin olmadan hiçbir şey yapamazsınız. Yaygın bir acemi tuzağı, gerçek değeri olan bir token tutan ama hiç yerel coin'i olmayan bir cüzdandır; bu durumda bakiye eklemeden satamaz, taşıyamaz, hatta bir onayı (approval) bile iptal edemezsiniz. Ücretler küçük işlemlerde de ağır basar, çünkü birkaç dolarlık sabit bir maliyet yirmi dolarlık bir alımın büyük bir payıdır.
Başarısız işlemler de gas'a mal olur, çünkü ağ işlem geri dönmeden (revert) önce işi yapmıştır. Bu, volatil bir token'da slippage çok dar ayarlandığında veya bir sözleşme satışı engellediğinde sık sık olur. İmzalamadan önce doğru ağda olduğunuzu teyit edin, ücret tahminini okuyun ve ücretleri elle aşırı değerlere ayarlamaya karşı dikkatli olun. Bir token'ın satış işlemi alışılmadık derecede yüksek bir gas tahmini gösteriyorsa veya simülasyonda başarısız oluyorsa bunu bir uyarı işareti sayın ve daha fazla almadan önce sözleşmeye bakın.