Gas fee (ค่าแก๊ส)

Gas fee คือค่าธรรมเนียมที่คุณจ่ายให้เครือข่ายเพื่อประมวลผลและบันทึกธุรกรรมของคุณ จ่ายเป็นเหรียญหลักของเชนนั้น เช่น ETH บน Ethereum และ Base, BNB บน BNB Chain หรือ SOL บน Solana ค่าธรรมเนียมนี้ตกเป็นของ validator ที่นำธุรกรรมของคุณไปใส่ในบล็อก ไม่ใช่ของแอปหรือทีมผู้พัฒนาโทเคน และบนบางเชนส่วนหนึ่งของค่าธรรมเนียมจะถูกเผา (burn)

บนเชน EVM ค่าธรรมเนียมคำนวณจากปริมาณการประมวลผลที่ธุรกรรมของคุณใช้ คูณกับราคาต่อหน่วย ซึ่งระบุเป็น gwei การโอนธรรมดาใช้การประมวลผลน้อย ส่วนการ swap หรือการโต้ตอบกับคอนแทรกต์ใช้มากกว่ามาก ราคาต่อหน่วยจะสูงขึ้นเมื่อมีคนแย่งพื้นที่บล็อกที่มีจำกัดกันมาก ทำให้การกระทำเดียวกันอาจแพงกว่าหลายเท่าในช่วงที่คนใช้งานหนาแน่น หลังการอัปเกรด London ของ Ethereum ราคานี้ประกอบด้วย base fee ที่โปรโตคอลกำหนด บวกกับทิป (tip) ที่จ่ายเพิ่มหรือไม่ก็ได้ เพื่อซื้อลำดับความสำคัญ

Solana ทำงานต่างออกไป โดยมี base fee ต่ำมากและมี priority fee ที่จ่ายเพิ่มหรือไม่ก็ได้ เครือข่าย Layer 2 อย่าง Base ถูกกว่าเพราะรวมธุรกรรมจำนวนมากเป็นชุดก่อนไปยืนยันบน Ethereum แต่ถูกไม่ได้แปลว่าฟรี คุณยังต้องมีเหรียญหลักไว้จ่ายอยู่ดี

เรื่องนี้สำคัญเพราะถ้าไม่มีเหรียญนั้นก็ทำอะไรไม่ได้เลย กับดักที่มือใหม่มักเจอคือกระเป๋าที่มีโทเคนมูลค่าจริงแต่มีเหรียญหลักเป็นศูนย์ ทำให้ขาย โอน หรือแม้แต่ revoke approval ไม่ได้จนกว่าจะเติมเหรียญ ค่าธรรมเนียมยังกระทบการเทรดเล็ก ๆ อย่างหนัก เพราะค่าคงที่ไม่กี่ดอลลาร์เป็นสัดส่วนใหญ่ของการซื้อยี่สิบดอลลาร์

ธุรกรรมที่ล้มเหลวก็ยังเสีย gas เพราะเครือข่ายได้ทำงานไปแล้วก่อนที่ธุรกรรมจะ revert มักเกิดบ่อยเมื่อตั้ง slippage แคบเกินไปกับโทเคนที่ราคาผันผวน หรือเมื่อคอนแทรกต์บล็อกการขาย ก่อนเซ็น ให้ยืนยันว่าอยู่บนเครือข่ายที่ถูกต้อง ดูค่าธรรมเนียมที่ประเมินไว้ และระวังการตั้งค่าธรรมเนียมสูงผิดปกติด้วยตัวเอง ถ้าธุรกรรมขายของโทเคนใดแสดงค่า gas ประเมินสูงผิดปกติ หรือล้มเหลวในการจำลอง (simulation) ให้ถือเป็นสัญญาณเตือน และตรวจสอบคอนแทรกต์ก่อนซื้อเพิ่ม