Deflationary token (เหรียญแบบฝืด)

Deflationary token มีกลไกที่คอยลด Total supply ลงตามกาลเวลา วิธีการที่นิยมใช้คือการเผาเหรียญ (Burn) ซึ่งเป็นการโอนเหรียญไปยัง Address ที่ไม่มีใครเข้าถึงได้ หรือทำลายทิ้งผ่าน Smart contract เพื่อไม่ให้หมุนเวียนกลับมาในระบบได้อีก หลักการตลาดง่ายๆ คือ หากความต้องการซื้อยังเท่าเดิมแต่อุปทานเหรียญลดลง มูลค่าของเหรียญที่เหลืออยู่แต่ละเหรียญก็ควรจะเพิ่มขึ้น

กลไกการทำงานมีหลากหลายรูปแบบ บาง Contract จะหักเปอร์เซ็นต์คงที่จากการโอนทุกครั้งไปเผา เช่น หัก 1% จากทุกยอดซื้อหรือขาย บางโปรเจกต์จะเก็บค่าธรรมเนียมไว้แล้วนำไปทยอยซื้อเหรียญคืนจากตลาด (Buyback) มาเผาทิ้ง ขณะที่บางเครือข่ายบล็อกเชนจะเผาค่าธรรมเนียมธุรกรรมบางส่วนที่ผู้ใช้จ่าย ทำให้ Supply ลดลงเมื่อมีปริมาณการใช้งานหนาแน่น และกลับมาเพิ่มขึ้นเมื่อธุรกรรมเบาบาง การเกิดภาวะเหรียญฝืดจึงขึ้นอยู่กับการใช้งานจริง

สำหรับผู้ถือเหรียญ สิ่งสำคัญที่ต้องตระหนักคือการเผาเหรียญเพียงอย่างเดียวไม่ได้สร้างมูลค่า การหักเผา 2% ในเหรียญที่ไม่มีใครใช้งานแทบไม่มีผลอะไร และการเก็บภาษีเผาจากการโอนยังทำหน้าที่เหมือนค่าธรรมเนียมแฝงที่ทำให้ต้นทุนการเทรดสูงขึ้น นอกจากนี้ต้องตรวจสอบด้วยว่า 'การเผา' เกิดขึ้นจริงหรือไม่ เพราะการย้ายเหรียญไปเก็บในกระเป๋าที่ทีมงานยังถือคีย์อยู่ไม่ถือว่าเผาจริง และการเผาเหรียญจากส่วนแบ่งของทีมที่ไม่คิดจะขายอยู่แล้วก็แทบไม่ได้เปลี่ยนอะไร

ควรอ่าน Contract เพื่อดูว่าอัตราการเผาเหรียญถูกล็อกไว้ตายตัวหรือเจ้าของปรับเปลี่ยนได้ตามใจชอบ และมีฟังก์ชัน Mint แอบแฝงที่สามารถเสกเหรียญใหม่ขึ้นมาทดแทนส่วนที่เผาไปได้หรือไม่ ลองเปรียบเทียบการลดลงของ Supply จริงกับเหรียญใหม่ที่ปล่อยออกมาจาก Staking reward หรือ Emission โดยเฉพาะในเหรียญขนาดเล็ก ภาษีการเผามักถูกบวกเพิ่มกับค่าธรรมเนียมอื่นๆ จนทำให้ต้นทุนการซื้อขายโดยรวมสูงกว่าที่คิดไว้มาก