واژه‌نامه کریپتو

تعریف ساده اصطلاحاتی که هنگام کشف، خرید و نگهداری توکن‌های کریپتو با آن‌ها روبه‌رو می‌شوید، همراه با نکاتی که پیش از اعتماد به یک پروژه باید بررسی کنید.

مبانی

بلاک‌چین (Blockchain): بلاک‌چین یک دفتر کل مشترک از تراکنش‌هاست که در بلاک‌های زنجیره‌ای ذخیره و توسط رایانه‌های مستقل تأیید می‌شود، پس تغییر سوابق گذشته دشوار است.
ارز دیجیتال (Cryptocurrency): ارز دیجیتال یک دارایی دیجیتال روی بلاک‌چین است که با کلید خصوصی نگهداری می‌شود و بدون واسطه‌ی بانک بین کیف‌پول‌ها منتقل می‌شود.
توکن (Token): توکن دارایی دیجیتالی است که یک قرارداد هوشمند روی بلاک‌چین موجود منتشر می‌کند؛ برخلاف کوین که ارز بومی شبکه‌ی خودش است.
آلت‌کوین (Altcoin): آلت‌کوین هر ارز دیجیتالی به‌جز بیت‌کوین است؛ از شبکه‌های بزرگی مثل اتریوم تا توکن‌هایی که یک نفر همین دیروز ساخته.
استیبل‌کوین (Stablecoin): استیبل‌کوین توکنی با ارزش تقریباً ثابت، معمولاً یک دلار آمریکاست؛ برای نگهداری سرمایه یا قیمت‌گذاری توکن‌ها بدون نوسان شدید استفاده می‌شود.
کیف پول ارز دیجیتال (Crypto wallet): کیف پول ارز دیجیتال کلیدهای خصوصی لازم برای امضای تراکنش و کنترل توکن‌ها را نگه می‌دارد. خود کوین‌ها روی بلاکچین می‌مانند.
کلید خصوصی (Private key): کلید خصوصی عددی محرمانه است که کنترل شما بر یک آدرس را ثابت و تراکنش‌هایش را امضا می‌کند. هرکس آن را داشته باشد، کنترل دارایی را دارد.
عبارت بازیابی (Seed phrase): عبارت بازیابی نسخه پشتیبانی ۱۲ تا ۲۴ کلمه‌ای است که به کیف پول سازگار امکان بازسازی کلیدهای خصوصی و حساب‌های مشتق‌شده از آن را می‌دهد.
کیف پول گرم (Hot wallet): هات ولت (کیف پول گرم) کیف پولی است که کلید خصوصی‌اش روی دستگاه متصل به اینترنت، مثل اپ موبایل یا افزونه مرورگر، در دسترس است.
کیف پول سرد (Cold wallet): کیف پول سرد کلیدهای خصوصی را آفلاین نگه می‌دارد، معمولاً روی دستگاه سخت‌افزاری یا بکاپ کاغذی، و تراکنش‌ها بیرون از دستگاه آنلاین امضا می‌شوند.
کارمزد گس (Gas fee): کارمزد گس مبلغی است که با ارز بومی بلاکچین می‌پردازید تا تراکنش شما توسط ولیدیتورهای شبکه پردازش و ثبت شود.
قرارداد هوشمند (Smart contract): قرارداد هوشمند برنامه‌ای روی بلاکچین است که هنگام فراخوانی دقیقاً طبق کد اجرا می‌شود، دارایی نگه می‌دارد و بدون واسطه قوانین را اعمال می‌کند.
اپلیکیشن غیرمتمرکز (dApp): dApp اپلیکیشنی است که منطق اصلی آن در قراردادهای هوشمند روی بلاکچین اجرا می‌شود و کاربران به‌جای حساب کاربری، با کیف پول به آن متصل می‌شوند.
وب۳ (Web3): وب۳ اصطلاحی کلی برای اپ‌ها و سرویس‌های مبتنی بر بلاکچین عمومی و قرارداد هوشمند است که اغلب کنار سرورهای معمولی کار می‌کنند و ورودشان با کیف پول است.
مین‌نت (Mainnet): مین‌نت شبکه اصلی و عملیاتی یک بلاکچین است که برخلاف تست‌نت، کارمزدهایش با کوین واقعی پرداخت می‌شود و توکن‌هایش ارزش واقعی دارند.
تست‌نت (Testnet): تست‌نت نسخه‌ای جداگانه از یک بلاکچین است که توسعه‌دهندگان در آن کد را با توکن‌های بدون ارزش واقعی مستقر و آزمایش می‌کنند.
بلاک اکسپلورر (Block explorer): بلاک اکسپلورر وب‌سایتی برای جستجوی داده‌های عمومی بلاکچین است: تراکنش‌ها، موجودی کیف پول، انتقال توکن و اسمارت کانترکت‌ها.
مارکت کپ (Market cap): مارکت کپ برابر است با قیمت توکن ضرب در عرضه در گردش؛ معیاری سریع برای اندازه‌ی نسبی که درباره‌ی نقدشوندگی واقعی چیز زیادی نمی‌گوید.
ارزش کاملاً رقیق‌شده (FDV): FDV یعنی قیمت توکن ضرب در حداکثر عرضه: ارزش پروژه اگر همه‌ی توکن‌هایی که قرار است وجود داشته باشند همین حالا در گردش بودند.
عرضه در گردش (Circulating supply): عرضه در گردش تعداد واحدهای توکن در دست عموم و قابل معامله است، بدون توکن‌های قفل‌شده، وستینگ‌نشده، رزروشده یا سوزانده‌شده.
عرضه کل (Total Supply): عرضه کل تعداد توکن‌های موجود، از جمله توکن‌های قفل‌شده و در اختیار تیم، بدون توکن‌های سوزانده‌شده است؛ نه عرضه در گردش یا حداکثر عرضه.
حداکثر عرضه (Max Supply): حداکثر عرضه سقف تعداد واحدهای یک کوین یا توکن است که طبق قواعد پروتکل یا قرارداد هوشمند آن می‌تواند وجود داشته باشد.

معامله

صرافی غیرمتمرکز (DEX): صرافی غیرمتمرکز یا DEX امکان سواپ توکن از کیف پول خودتان با قراردادهای هوشمند را فراهم می‌کند؛ هنگام معامله کنترل دارایی دست خودتان است.
صرافی متمرکز (CEX): صرافی متمرکز یا CEX را شرکتی اداره می‌کند که دارایی شما را نگه می‌دارد و تطبیق سفارش‌ها، لیست کردن، حساب‌ها و احراز هویت را انجام می‌دهد.
استخر نقدینگی (Liquidity pool): استخر نقدینگی یک قرارداد هوشمند حاوی دو توکن است که معامله‌گران مستقیماً با آن سواپ می‌کنند و قیمت از نسبت ذخایر آن تعیین می‌شود.
اسلیپیج (Slippage): اسلیپیج اختلاف بین قیمتِ اعلام‌شده برای یک معامله و قیمتی است که معامله واقعاً با آن انجام می‌شود؛ ناشی از تغییر قیمت بین نمایش قیمت و اجرا.
سفارش لیمیت (Limit order): سفارش لیمیت با قیمتی که شما تعیین می‌کنید یا بهتر می‌خرد یا می‌فروشد و منتظر می‌ماند تا بازار به آن برسد. قیمت دست شماست، اما اجرای سفارش قطعی نیست.
اسپرد خرید و فروش (Bid-ask spread): اسپرد خرید و فروش فاصله بین بهترین پیشنهاد خرید و بهترین پیشنهاد فروش یک جفت‌ارز در یک بازار است؛ هزینه‌ای پنهان در معامله با قیمت بازار.
حجم معاملات (Trading Volume): حجم معاملات، ارزش کل خریدوفروش یک توکن در یک بازه، معمولاً ۲۴ ساعت، است؛ فعالیت معاملاتی را نشان می‌دهد، نه آسان بودن خروج از معامله.
بالاترین قیمت تاریخ (ATH): بالاترین قیمت تاریخ (ATH) بیشترین قیمتی است که یک توکن از شروع معاملاتش به آن رسیده؛ یک نقطه مرجع است، نه پیش‌بینی.
فومو (FOMO): فومو یا ترس از جا ماندن، میل به خرید توکنی با رشد سریع از ترس عقب ماندن است و اغلب باعث ورود در زمان نامناسب می‌شود.
فاد (FUD): فاد مخفف ترس، عدم قطعیت و تردید است: ادعاهای منفی، درست یا نادرست، که افراد را به فروش یک توکن یا دوری از آن سوق می‌دهند.
HODL: HODL اصطلاح رایج کریپتوست و یعنی در نوسان‌های قیمت توکن را نفروشید و نگه دارید. ریشه‌اش یک غلط تایپی در سال ۲۰۱۳ است و امروز یعنی «بخر و نگه‌دار».
نهنگ (Whale): نهنگ کیف پولی است که آن‌قدر از یک توکن دارد که خرید یا فروشش می‌تواند قیمت را به‌وضوح جابه‌جا کند، به‌ویژه در بازارهای کوچک و کم‌عمق.
پامپ و دامپ (Pump and Dump): پامپ و دامپ طرحی است که با خرید هماهنگ و هیجان‌سازی قیمت توکن را باد می‌کند و سپس به همان تقاضا می‌فروشد؛ ضرر به خریداران دیرهنگام می‌رسد.
بازار گاوی (Bull Market): بازار گاوی دوره‌ای پایدار از افزایش قیمت و خوش‌بینی فزاینده است و می‌تواند درباره یک توکن، یک بخش یا کل بازار کریپتو به کار برود.
بازار نزولی (Bear market): بازار نزولی دوره‌ای طولانی از افت قیمت‌ها و ناامیدی بازار است که معمولاً با ریزش ۲۰٪ یا بیشتر از یک سقف اخیر تعریف می‌شود.
نوسان‌پذیری (Volatility): نوسان‌پذیری یعنی قیمت یک توکن چقدر و با چه سرعتی بالا و پایین می‌رود. نوسان بیشتر یعنی حرکت‌های بزرگ‌تر و سود و زیان سریع‌تر.
میانگین‌گیری هزینه دلاری (DCA): میانگین‌گیری هزینه دلاری (DCA) یعنی خرید یک دارایی با مبلغ دلاری ثابت در فواصل منظم، فارغ از قیمت، برای پخش کردن زمان ورود.
حد ضرر (Stop-loss): حد ضرر سفارشی از پیش تعیین‌شده است که با افت قیمت به سطحی مشخص، پوزیشن را می‌فروشد تا زیان یک معامله را محدود کند.
اهرم (Leverage): اهرم (Leverage) یعنی معامله با پوزیشنی بزرگ‌تر از سرمایه خودتان از طریق وام یا مارجین؛ هم سود و هم زیان را چند برابر می‌کند.
لیکوئید شدن (Liquidation): لیکوئید شدن (Liquidation) بسته شدن اجباری پوزیشن اهرمی است، وقتی زیان‌ها وثیقه را می‌خورند؛ معمولاً توسط صرافی یا پروتکل وام‌دهی انجام می‌شود.
شورت (Short selling): شورت (Short selling) شرط‌بندی روی افت قیمت است: توکن را قرض می‌گیرید، همین حالا می‌فروشید و بعداً می‌خرید؛ اگر قیمت افتاده باشد سود می‌کنید.
آربیتراژ (Arbitrage): آربیتراژ یعنی سود گرفتن از اختلاف قیمت یک دارایی در بازارهای مختلف؛ خرید از جایی که ارزان‌تر است و فروش جایی که گران‌تر است.
ربات اسنایپر (Sniper bot): ربات اسنایپر نرم‌افزاری خودکار است که تلاش می‌کند توکن جدید را به‌محض شروع معاملات، زودتر از معامله‌گران عادی بخرد.
MEV (حداکثر ارزش قابل استخراج): MEV سودی است که تولیدکنندگان بلاک و ربات‌ها با تغییر ترتیب، درج یا سانسور تراکنش‌ها در بلاک به دست می‌آورند؛ اغلب به زیان معامله‌گران.

دیفای

دیفای (DeFi، امور مالی غیرمتمرکز): دیفای مجموعه‌ای از برنامه‌های مالی، مثل صرافی‌ها، وام‌دهی و مشتقات است که به‌جای بانک یا کارگزار، با قراردادهای هوشمند کار می‌کنند.
بازارساز خودکار (AMM): بازارساز خودکار (AMM) قرارداد هوشمندی است که با یک فرمول، توکن‌ها را از یک استخر قیمت‌گذاری و سواپ می‌کند؛ بدون دفتر سفارش و طرف مقابل.
ضرر ناپایدار (Impermanent Loss): ضرر ناپایدار مقداری از ارزش است که تأمین‌کننده نقدینگی با تغییر نسبت قیمت توکن‌های استخر، در مقایسه با نگه‌داشتن همان توکن‌ها در کیف پول از دست می‌دهد.
ییلد فارمینگ (Yield Farming): ییلد فارمینگ یعنی قرار دادن کریپتو در پروتکل‌های دیفای برای کسب کارمزد، بهره یا توکن پاداش، در ازای پذیرفتن ریسک اسمارت کانترکت و نوسان قیمت.
استیکینگ (Staking): استیکینگ یعنی قفل کردن کریپتو در یک شبکه یا اسمارت کانترکت برای کمک به امنیت آن یا کسب پاداش، معمولاً با دوره قفل و ریسک‌هایی فراتر از نوسان قیمت.
لیکوئید استیکینگ (Liquid Staking): لیکوئید استیکینگ به شما اجازه می‌دهد کوین‌های اثبات سهام را استیک کنید و توکن رسید قابل معامله بگیرید تا دارایی استیک‌شده در دیفای هم قابل استفاده بماند.
APY (بازده درصدی سالانه): APY بازده سالانه سپرده با احتساب سود مرکب است؛ یعنی سود دوباره سرمایه‌گذاری می‌شود. APR نرخ ساده و بدون سود مرکب است.
TVL (ارزش کل قفل‌شده): TVL ارزش دلاری کل دارایی‌های کریپتویی سپرده‌شده در قراردادهای هوشمند یک پروتکل دیفای و معیاری تقریبی از اندازه و نقدینگی آن است.
پروتکل وام‌دهی (Lending protocol): پروتکل وام‌دهی مجموعه‌ای از قراردادهای هوشمند است که امکان وام‌دادن کریپتو برای دریافت بهره یا وام‌گرفتن با وثیقه را بدون بانک و اعتبارسنجی می‌دهد.
وام فلش (Flash loan): وام فلش وامی بدون وثیقه در دیفای است که باید در یک تراکنش واحد دریافت و بازپرداخت شود؛ در غیر این صورت کل تراکنش برگشت می‌خورد.
اوراکل (Oracle): اوراکل سرویسی است که داده‌های بیرونی، معمولاً قیمت دارایی‌ها، را به بلاکچین می‌رساند تا قرارداد هوشمند از آن استفاده کند. اوراکل ضعیف ضرر واقعی می‌آورد.
توکن حاکمیتی (Governance token): توکن حاکمیتی به دارندگان حق رأی در تصمیم‌های پروتکل می‌دهد، مثل تغییر کارمزد، خرج خزانه و ارتقای قراردادها.
DAO: DAO گروهی است که با قرارداد هوشمند و رأی دارندگان توکن، دارایی یا پروتکل را اداره می‌کند. رأی‌گیری چطور کار می‌کند و پیش از اعتماد چه باید بررسی کرد.
توکن رپ‌شده (Wrapped token): توکن رپ‌شده توکنی است که در ازای دارایی دیگری، معمولاً یک‌به‌یک، صادر می‌شود تا آن دارایی در قالبی یا بلاکچینی دیگر قابل استفاده شود.
بریج بین‌زنجیره‌ای (Cross-chain bridge): بریج بین‌زنجیره‌ای با قفل‌کردن یا تجمیع توکن‌ها در یک زنجیره و آزادکردن معادلشان در زنجیره‌ای دیگر، ارزش را بین بلاکچین‌ها جابه‌جا می‌کند.
تأمین‌کننده نقدینگی (Liquidity provider): تأمین‌کننده نقدینگی توکن‌هایش را در استخر یک صرافی غیرمتمرکز می‌گذارد تا دیگران معامله کنند و در ازای آن سهمی از کارمزد سواپ‌ها می‌گیرد.
فیوچرز پرپچوال (Perpetual futures): فیوچرز پرپچوال قرارداد اهرمی بدون سررسید است که قیمت رمزارز را دنبال می‌کند و با پرداخت‌های دوره‌ای فاندینگ نزدیک قیمت اسپات می‌ماند.

امنیت و کلاهبرداری

هانی‌پات (Honeypot): هانی‌پات توکنی است که قراردادش خرید را مجاز، اما فروش را مسدود یا عملاً ناممکن می‌کند؛ خریداران گیر می‌افتند و سازنده پول را خارج می‌کند.
راگ‌پول (Rug pull): راگ‌پول یعنی سازندگان پروژه نقدینگی را خالی کنند یا توکن‌های پنهان را بفروشند و خریداران با توکنی بمانند که دیگر فروختنی نیست.
قفل نقدینگی (Liquidity lock): قفل نقدینگی سهم استخر DEX توکن را در یک قرارداد زمان‌دار قفل می‌کند تا سازنده تا پایان قفل نتواند دارایی جفت‌شده را برداشت کند.
مالیات توکن (Token tax): مالیات توکن کارمزدی است که در قرارداد توکن کد شده و درصدی از هر خرید، فروش یا انتقال را به یک کیف پول یا سازوکار مشخص می‌فرستد.
رها کردن مالکیت (Renounced ownership): رها کردن مالکیت یعنی نقش مالک قرارداد توکن کنار گذاشته شده، معمولاً با تنظیم روی آدرس صفر، و توابع ویژه مالک دیگر قابل فراخوانی نیستند.
قرارداد پروکسی (Proxy contract): قرارداد پروکسی فراخوانی‌ها را به قرارداد منطق می‌فرستد تا توسعه‌دهندگان بتوانند بعداً کد توکن را بدون تغییر آدرس آن عوض کنند.
تابع مینت (Mint function): تابع مینت کدی در قرارداد توکن است که توکن جدید می‌سازد؛ اگر کیف پولی با دسترسی ویژه آزادانه آن را اجرا کند، می‌تواند عرضه را دلخواه افزایش دهد.
حسابرسی قرارداد هوشمند (Smart contract audit): حسابرسی قرارداد هوشمند، بررسی امنیتی کد قراردادهای پروژه توسط متخصصان مستقل برای یافتن باگ‌ها، راه‌های سوءاستفاده و اختیارات پرخطر ادمین است.
احراز هویت (KYC): KYC بررسی هویت موردنیاز خدمات رمزارزی تحت نظارت است؛ در پروژه‌های توکنی می‌تواند به معنی تأیید هویت تیم توسط شخص ثالث هم باشد.
فیشینگ (Phishing): فیشینگ کلاهبرداری‌ای است که با سایت‌ها، پیام‌ها یا پشتیبان‌های جعلی شما را وادار می‌کند سید فریز را فاش کنید یا تراکنشی مخرب را امضا کنید.
Token approval (مجوز توکن): Token approval مجوزی است که به اسمارت‌کانترکت می‌دهید تا مقدار مشخصی توکن را از کیف پولتان جابه‌جا کند؛ معمولاً پیش از سواپ یا دیپازیت لازم است.
تابع بلک‌لیست (Blacklist function): تابع بلک‌لیست کدی در قرارداد توکن است که به مالک اجازه می‌دهد کیف پول‌های مشخصی را از انتقال یا فروش توکن‌هایشان منع کند.
Wallet drainer (تخلیه‌کننده کیف پول): Wallet drainer کد مخربی است که معمولاً پشت سایت جعلی پنهان می‌شود و شما را به امضای تراکنش یا approval ای می‌کشاند که کیف پولتان را خالی می‌کند.
حمله داستینگ (Dusting attack): در حمله داستینگ، مقدار ناچیزی رمزارز یا توکن بی‌ارزش به کیف پول‌های متعدد فرستاده می‌شود تا صاحبانشان ردیابی یا به دام کلاهبرداری کشیده شوند.
کیف پول چندامضایی (Multisig): کیف پول چندامضایی برای تأیید تراکنش به چند کلید مستقل، مثلاً امضای ۳ نفر از ۵ امضاکننده، نیاز دارد؛ نه فقط یک کلید خصوصی.
ضدنهنگ (Anti-whale): قواعد ضدنهنگ، مثل سقف موجودی کیف پول یا اندازه تراکنش، محدودیت‌های قرارداد توکن برای جلوگیری از انباشت یا فروش سنگین توسط یک خریدارند.

توکن‌ها و لانچ‌ها

میم‌کوین (Meme coin): میم‌کوین توکنی است که محرک اصلی آن یک شوخی اینترنتی، کاراکتر نمادین یا فرهنگ جامعه است، نه محصول یا جریان نقدی.
توکن کاربردی (Utility Token): توکن کاربردی (Utility Token) توکنی است که برای استفاده درون یک محصول یا شبکه طراحی شده، مثلاً برای پرداخت کارمزد، دسترسی به امکانات یا رأی‌دادن.
پیش‌فروش (Presale): پیش‌فروش (Presale) مرحله‌ای است که در آن پروژه پیش از معامله عمومی در صرافی‌ها، توکن‌هایش را معمولاً با قیمت ثابت به خریداران اولیه می‌فروشد.
ICO: ICO یا عرضه اولیه کوین، فروش عمومی توکن است که در آن پروژه با فروش مستقیم توکن‌های جدید به خریداران، سرمایه جمع می‌کند.
IDO: IDO یا عرضه اولیه در صرافی غیرمتمرکز، فروش توکن از طریق یک launchpad غیرمتمرکز است که بلافاصله پس از آن معامله روی DEX شروع می‌شود.
فیر لانچ (Fair launch): فیر لانچ یعنی عرضه توکن به همه در زمان و شرایط یکسان، بدون پیش‌فروش، دور خصوصی یا تخصیص توکن به تیم پیش از شروع معاملات.
ایردراپ (Airdrop): ایردراپ توزیع رایگان توکن بین کیف پول‌هاست؛ معمولاً برای پاداش به کاربران اولیه، ساخت جامعه کاربری یا توزیع گسترده‌تر مالکیت.
وستینگ (Vesting): وستینگ توکن‌های تخصیص‌یافته به تیم، سرمایه‌گذاران یا خریداران پیش‌فروش را قفل می‌کند و به‌جای یک‌باره، به‌تدریج آزاد می‌کند.
توکن‌سوزی (Token burn): توکن‌سوزی توکن‌ها را برای همیشه از گردش خارج می‌کند؛ معمولاً با ارسال به آدرسی که کسی امکان خرج‌کردن از آن را ندارد، تا عرضه کاهش یابد.
توکنومیکس (Tokenomics): توکنومیکس طراحی اقتصادی یک توکن است: عرضه چقدر است، چه کسانی آن را در اختیار دارند، توکن‌های جدید چگونه وارد گردش می‌شوند و چه چیزی تقاضا را می‌سازد.
وایت‌لیست (Whitelist): وایت‌لیست فهرستی از آدرس‌های کیف پول تأییدشده است که اجازه دارند کاری انجام دهند که دیگران نمی‌توانند، مثل خرید زودهنگام در پری‌سیل یا مینت اولیه‌ی NFT.
لانچ‌پد (Launchpad): لانچ‌پد پلتفرمی است که به پروژه‌های جدید کریپتو کمک می‌کند سرمایه جمع کنند و توکن توزیع کنند، معمولاً از طریق پری‌سیل یا IDO پیش از شروع معاملات.
لیست شدن در صرافی (Exchange listing): لیست شدن در صرافی یعنی یک صرافی متمرکز توکنی را برای معامله اضافه می‌کند و به آن خریداران جدید، جفت‌ارزهای جدید و معمولاً نقدینگی عمیق‌تر می‌دهد.
استلث لانچ (Stealth launch): استلث لانچ یعنی عرضه توکن در صرافی غیرمتمرکز، بدون پیش‌فروش و اطلاع‌رسانی قبلی؛ زمان دقیق و آدرس قرارداد از قبل مشخص نیست.
توکن ضدتورمی (Deflationary token): توکن ضدتورمی طوری طراحی شده که عرضه‌اش به‌مرور کاهش یابد؛ معمولاً با سوزاندن بخشی از توکن‌ها در هر تراکنش یا بازخریدهای دوره‌ای.
توکن رفلکشن (Reflection token): توکن رفلکشن از هر تراکنش کارمزد می‌گیرد و بخشی از آن را خودکار، متناسب با موجودی هر هولدر، میان همه هولدرها توزیع می‌کند.
NFT: NFT یا توکن غیرمثلی، توکنی منحصربه‌فرد روی بلاکچین است که مالکیت یک مورد مشخص، مانند اثر هنری، آیتم کلکسیونی یا دارایی درون بازی را نشان می‌دهد.
GameFi: GameFi بازی‌های بلاکچینی را با امور مالی غیرمتمرکز ترکیب می‌کند؛ بازیکنان آیتم‌های بازی را به‌صورت توکن یا NFT مالک می‌شوند و پاداش کریپتو می‌گیرند.
متاورس (Metaverse): در کریپتو، متاورس یعنی دنیاهای مجازی مشترکی که زمین، آواتار و آیتم‌ها به‌صورت توکن یا NFT مالکیت می‌شوند و روی زنجیره قابل معامله‌اند.
Play-to-earn (P2E): Play-to-earn (P2E) مدلی در بازی‌های بلاکچینی است که بازیکن با بازی کردن، بردن یا انجام وظایف، توکن یا NFT دارای ارزش بازار به دست می‌آورد.
دارایی‌های دنیای واقعی (RWA): دارایی‌های دنیای واقعی (RWA) توکن‌هایی روی بلاکچین‌اند که دارایی‌های خارج از زنجیره مثل اوراق دولتی، ملک، طلا یا اعتبار خصوصی را نمایندگی می‌کنند.

فناوری بلاکچین

اثبات کار (Proof of Work): اثبات کار سازوکار اجماعی است که در آن ماینرها با صرف توان پردازشی و حل معما، بلاک اضافه می‌کنند و بازنویسی تاریخچه زنجیره را پرهزینه می‌سازند.
اثبات سهام (Proof of Stake): اثبات سهام سازوکار اجماعی است که در آن اعتبارسنج‌ها برای پیشنهاد و تأیید بلاک، توکن وثیقه می‌گذارند و در صورت تقلب ممکن است بخشی از آن را از دست بدهند.
لایه یک (Layer 1): لایه یک بلاک‌چین پایه‌ای مانند بیت‌کوین، اتریوم یا سولاناست که تراکنش‌های خود را مرتب، اعتبارسنجی و نهایی می‌کند و کوین بومی خود را دارد.
لایه دو (Layer 2): لایه دو شبکه‌ای روی یک بلاک‌چین پایه است که تراکنش‌ها را خارج از زنجیره اصلی پردازش و برای تسویه به آن برمی‌گرداند تا کارمزدها کمتر شود.
رول‌آپ (Rollup): رول‌آپ یک لایه ۲ است که تراکنش‌ها را خارج از زنجیره اجرا و داده‌ها و یک اثبات یا ادعا را روی زنجیره پایه ثبت می‌کند و بخش زیادی از امنیت آن را به ارث می‌برد.
EVM: EVM یا ماشین مجازی اتریوم، محیط اجرای قراردادهای هوشمند روی اتریوم و بسیاری از زنجیره‌های سازگار مانند BNB Chain و Base است.
ERC-20: ERC-20 استاندارد توابعی است که توکن‌های قابل‌تعویض روی اتریوم و زنجیره‌های EVM پیاده می‌کنند تا کیف پول‌ها، صرافی‌ها و DEXها بتوانند با آن‌ها کار کنند.
BEP-20: BEP-20 استاندارد توکن در BNB Smart Chain است؛ تقریباً همان ERC-20 با این تفاوت که کارمزد به‌جای ETH با BNB پرداخت می‌شود.
توکن SPL: توکن SPL توکنی روی سولاناست که با برنامه مشترک SPL Token ساخته می‌شود و موجودی هر دارنده در حساب توکن جداگانه‌ای نگهداری می‌شود.
مکانیزم اجماع (Consensus mechanism): مکانیزم اجماع مجموعه قواعدی است که نودهای بلاکچین با آن، بدون مرجع مرکزی، بر اعتبار تراکنش‌ها و ترتیب آن‌ها توافق می‌کنند.
ولیدیتور (Validator): ولیدیتور گرداننده نود در بلاکچین اثبات سهام است که با استیک کوین، بلاک پیشنهاد می‌دهد و رأی می‌دهد؛ پاداش می‌گیرد و در معرض جریمه است.
هاوینگ (Halving): هاوینگ کاهش زمان‌بندی‌شده‌ای است که کوین‌های جدید دریافتی ماینرها به‌ازای هر بلاک را نصف می‌کند؛ در بیت‌کوین هر ۲۱۰٬۰۰۰ بلاک رخ می‌دهد.
هارد فورک (Hard fork): هارد فورک تغییری در قوانین بلاکچین است که نرم‌افزار قدیمی آن را رد می‌کند؛ پس همه نودها باید آپدیت کنند یا به زنجیره‌ای جدا می‌روند.
نود (Node): نود کامپیوتری است که نرم‌افزار بلاکچین را اجرا می‌کند، دفتر کل را نگه می‌دارد، تراکنش‌ها و بلاک‌ها را با قوانین بررسی می‌کند و برای همتاها می‌فرستد.
مم‌پول (Mempool): مم‌پول محل انتظار تراکنش‌های معتبر اما تأییدنشده است تا ماینر یا ولیدیتور آن‌ها را در یک بلاک قرار دهد.

محتوای آموزشی است و توصیه سرمایه‌گذاری نیست. دارایی‌های کریپتویی پرنوسان‌اند: ممکن است تمام پولی را که وارد کرده‌اید از دست بدهید.

#	سایت	رتبه Tranco
1		422k
2	CoinSniper	424k
3	Top100Token	559k
4	CoinMooner	891k

🔎 نتایج جستجو

🔎 جستجوی اخیر