Whitelist

Trong crypto, whitelist (còn gọi là allowlist) là tập hợp các địa chỉ ví mà dự án cấp quyền truy cập đặc biệt. Cách dùng phổ biến nhất là presale hoặc đợt mint NFT mà chỉ ví nằm trong danh sách mới được tham gia ở giai đoạn đầu, thường với giá thấp hơn hoặc có suất phân bổ dành riêng. Dự án lập whitelist qua biểu mẫu, nhiệm vụ mạng xã hội, việc nắm giữ một token khác hoặc hoạt động trong cộng đồng, và đôi khi bốc thăm khi nhu cầu quá lớn.

Về mặt cơ chế, contract sẽ kiểm tra địa chỉ của người gọi có được duyệt hay không trước khi cho phép thực hiện hành động. Danh sách nhỏ có thể lưu thẳng trong contract, còn danh sách lớn thường dùng Merkle tree: dự án công bố một root hash duy nhất on-chain, và mỗi người dùng gửi một proof chứng minh địa chỉ của mình nằm trong danh sách. Một số contract token cũng dùng whitelist cho việc giao dịch, miễn thuế hoặc miễn giới hạn cho một số địa chỉ, hoặc chỉ cho các ví trong danh sách giao dịch lúc ra mắt.

Với người mua, một suất whitelist có thể đồng nghĩa với giá vào lệnh tốt hơn và ít phải cạnh tranh với bot. Nhưng điều đó cũng có nghĩa là một nhóm ví đi sớm đang giữ token mua rẻ hơn mọi người, và họ thường bán ngay khi giao dịch công khai mở ra. Whitelist giao dịch nếu bật quá lâu có thể trở thành cách để insider giao dịch trong khi công chúng bị chặn ở ngoài.

Hãy cảnh giác với bất kỳ ai bán suất whitelist qua tin nhắn riêng hoặc yêu cầu bạn gửi tiền vào một ví để giữ chỗ; đây là kiểu lừa đảo phishing rất phổ biến. Chỉ tương tác qua trang chính thức và xác minh địa chỉ contract. Với các token đã giao dịch, hãy kiểm tra xem owner có thể thêm hoặc xóa địa chỉ khỏi các hạn chế giao dịch hay không, vì quy tắc chỉ cho ví trong whitelist được bán là kiểu thiết lập honeypot kinh điển.