Cơ chế đồng thuận (Consensus mechanism)
Tóm lại Cơ chế đồng thuận là bộ quy tắc giúp các node blockchain thống nhất giao dịch nào hợp lệ và thứ tự của chúng mà không cần bên trung tâm.
Cơ chế đồng thuận là cách một mạng máy tính phi tập trung thống nhất về một lịch sử chung. Nếu không có nó, hai node có thể chấp nhận các giao dịch xung đột, chẳng hạn cùng một lượng coin bị chi tiêu hai lần. Cơ chế này quyết định ai được đề xuất block tiếp theo, các bên khác kiểm tra block ra sao và khi nào block được coi là đã chốt.
Hai nhóm cơ chế phổ biến nhất là proof of work và proof of stake. Với proof of work mà Bitcoin sử dụng, thợ đào tiêu thụ điện để giải các bài toán, và chuỗi có tổng khối lượng công việc tích lũy lớn nhất sẽ được chọn. Với proof of stake, được Ethereum sử dụng từ năm 2022 và các blockchain như Solana áp dụng, validator khóa coin làm tài sản bảo đảm và được chọn để đề xuất, bỏ phiếu cho các block; hành vi sai phạm có thể khiến họ mất một phần số coin đã stake. Ngoài ra còn có các biến thể như delegated proof of stake và proof of authority, sử dụng những nhóm validator nhỏ, có danh tính xác định.
Với người nắm giữ token, cơ chế đồng thuận quyết định blockchain nền tảng của token thực sự an toàn và phi tập trung đến đâu. Nó ảnh hưởng đến thời gian chờ giao dịch được chốt, chi phí thực hiện một cuộc tấn công và những bên về lý thuyết có thể kiểm duyệt hoặc sắp xếp lại giao dịch. Một blockchain do vài validator vận hành có thể nhanh và rẻ, nhưng cũng dễ bị đình trệ hoặc chịu sức ép hơn.
Khi đánh giá một blockchain, đừng chỉ nhìn vào tên cơ chế. Hãy kiểm tra có bao nhiêu validator hoặc thợ đào độc lập, một vài bên lớn nhất kiểm soát bao nhiêu lượng stake hoặc sức mạnh băm, và blockchain từng bị gián đoạn hay tái tổ chức sâu hay chưa. Những lời quảng bá như cơ chế đồng thuận đột phá có thể che giấu mô hình mà một công ty vận hành phần lớn các node. Cũng cần xem khi nào sàn giao dịch coi khoản nạp là đã được chốt, vì điều đó phản ánh thời gian hoàn tất thanh toán thực tế của blockchain.