Utility token

Utility token คือโทเคนที่มีหน้าที่การใช้งานชัดเจนในผลิตภัณฑ์หรือเครือข่ายเฉพาะ เช่น ใช้จ่ายค่าบริการ ปลดล็อกฟีเจอร์ รับส่วนลด เป็นค่า gas ถูกนำไป stake เพื่อดูแลระบบ หรือใช้โหวต governance ซึ่งแตกต่างจาก meme coin ที่อาศัยกระแสคอมมูนิตี้ และ security token ที่ให้สิทธิ์ความเป็นเจ้าของหรือส่วนแบ่งกำไร

ในทางปฏิบัติ ตัวโทเคนจะถูกเขียนเข้าไปในกฎของระบบ เช่น เครือข่ายสตอเรจอาจกำหนดให้จ่ายค่าพื้นที่ด้วยโทเคนของตนเอง ศูนย์ซื้อขายอาจให้ส่วนลดค่าธรรมเนียมเทรดแก่ผู้ถือ หรือเกมอาจใช้เป็นไอเทมในเกม ความต้องการโทเคนจึงควรเติบโตตามการใช้งานจริง เพราะผู้ใช้จำเป็นต้องซื้อมาเพื่อใช้งาน

สำหรับผู้ถือ ประเด็นสำคัญคือการใช้งานนั้นสร้างอุปสงค์ที่แท้จริงหรือไม่ หลายโทเคนถูกเรียกว่า utility token ทั้งที่ตัวโปรดักต์สามารถรันด้วย stablecoin หรือเหรียญ native ของเชนได้สบาย การซื้อส่วนใหญ่จึงยังเป็นการเก็งกำไร นอกจากนี้ ยอดการใช้งานจริงอาจน้อยมากเมื่อเทียบกับจำนวนโทเคนของทีมงานและนักลงทุนที่กำลังปลดล็อก คำนี้ยังมีมิติด้านกฎหมาย เพราะหลายโปรเจกต์ใช้คำนี้อ้างว่าตนไม่ใช่หลักทรัพย์ ซึ่งหน่วยงานกำกับดูแลหลายประเทศเริ่มมองลึกลงไปถึงวิธีการขายและการทำการตลาดจริง

ก่อนตัดสินใจซื้อ ควรถามว่าโทเคนนี้ทำอะไรที่เหรียญอื่นทำไม่ได้ และโปรดักต์มีผู้ใช้งานจริงในปัจจุบันหรือไม่ เช็ก tokenomics และกำหนดการ vesting ให้ดี เพราะการ unlock จำนวนมากอาจกดทับแรงซื้อธรรมชาติ มองหาหลักฐานการเก็บค่าธรรมเนียมหรือกิจกรรม onchain แทนที่จะเชื่อคำสัญญาใน whitepaper และมอง roadmap การใช้งานในอนาคตว่าเป็นสิ่งที่ยังไม่ได้รับการพิสูจน์