Rug pull

Rug pull là một kiểu exit scam, trong đó những người đứng sau token cuỗm tiền rồi biến mất. Dự án có thể trông hoàn toàn bình thường trong nhiều ngày hoặc nhiều tháng, với website, nhóm chat sôi nổi và biểu đồ đi lên, rồi giá trị sụp đổ vì người tạo đã rút đi thứ giúp token có thị trường. Cái tên xuất phát từ hình ảnh giật tấm thảm khỏi chân tất cả những người đang đứng trên đó.

Có một vài cơ chế phổ biến. Với liquidity rug kinh điển trên DEX, người tạo ghép token mới với ETH, SOL hoặc stablecoin trong một liquidity pool, người mua swap vào, sau đó người tạo rút toàn bộ tài sản đã ghép cặp. Pool bị rút cạn nên không ai bán được. Kiểu thứ hai là supply dump: team hoặc insider nắm một phần lớn token rồi bán dồn vào pool cho đến khi giá về gần bằng 0. Kiểu thứ ba dựa vào code hợp đồng, chẳng hạn hàm mint cho phép owner tạo thêm token không giới hạn, hoặc một quy tắc ẩn chặn tất cả mọi người bán trừ owner.

Vấn đề này quan trọng vì giao dịch blockchain không thể đảo ngược và không có bộ phận hỗ trợ nào để khiếu nại. Khi thanh khoản đã mất, token thường không còn thị trường thực sự, và số tiền bị lấy thường được chuyển qua các ví mới chỉ trong vài phút. Những token mới ra, vốn hóa thấp, trên bất kỳ chain nào đều có rủi ro cao nhất, vì việc phát hành gần như không tốn chi phí và ai cũng làm được.

Một số cách kiểm tra giúp giảm rủi ro, nhưng không loại bỏ hoàn toàn. Hãy xem thanh khoản có được lock hoặc burn hay không, lock trong bao lâu, và lock có áp dụng cho pool giao dịch chính hay không. Xem danh sách top holder trên block explorer: một vài ví nắm tỷ lệ lớn nguồn cung, hoặc ví deployer vẫn còn hoạt động, là dấu hiệu cảnh báo. Đọc xem hợp đồng cho phép những gì, bao gồm mint, tạm dừng giao dịch, đổi thuế, blacklist địa chỉ, hoặc có thể nâng cấp thông qua proxy. Audit có thể phát hiện lỗi code, nhưng không cho biết team có bán token hay không, nên bán thử một lượng nhỏ trước khi vào lệnh lớn là một cách kiểm tra bổ sung rẻ tiền.