Ví crypto (Crypto wallet)

Ví crypto là phần mềm hoặc thiết bị phần cứng giữ các khóa kiểm soát địa chỉ của bạn trên blockchain. Ví không chứa coin theo cách ví vật lý chứa tiền mặt. Token của bạn tồn tại trên blockchain, còn ví giữ khóa riêng tư chứng minh bạn có quyền chuyển chúng.

Về cơ chế, ví tạo một khóa riêng tư rồi từ đó suy ra khóa công khai và địa chỉ. Khi bạn gửi token, ví dùng khóa riêng tư để ký giao dịch, còn mạng lưới xác minh chữ ký mà không bao giờ nhìn thấy khóa đó. Phần lớn ví tạo khóa từ seed phrase, thường gồm 12 hoặc 24 từ; cụm từ này có thể khôi phục các tài khoản được tạo từ nó trong bất kỳ ví nào hỗ trợ cùng tiêu chuẩn. Mức độ hỗ trợ khác nhau tùy chain và ví, nên một seed phrase không tự động khôi phục được mọi tài khoản ở mọi nơi. Định dạng địa chỉ cũng khác nhau: cùng một địa chỉ kiểu Ethereum dùng được trên Ethereum, BNB Chain và Base, còn Solana dùng định dạng khác.

Điểm mấu chốt là ai nắm giữ khóa. Với ví tự lưu ký, không sàn hay công ty nào giữ khóa của bạn, nên cũng không ai có thể đặt lại mật khẩu hoặc khôi phục tài khoản giúp bạn. Điều này loại bỏ quyền kiểm soát của bên lưu ký, nhưng không loại bỏ mọi quyền kiểm soát từ bên ngoài: tổ chức phát hành token như USDC vẫn có thể đóng băng token ở cấp hợp đồng. Nếu mất seed phrase nhưng vẫn mở được ví, bạn có thể chuyển tài sản sang ví mới. Tài sản sẽ không thể truy cập khi bạn mất cả thiết bị lẫn mọi bản sao lưu seed phrase; bất kỳ ai có được cụm từ này đều có thể rút sạch ví trong vài phút.

Hãy ghi seed phrase ra giấy và lưu ngoại tuyến, tuyệt đối không nhập vào website, chụp ảnh hay lưu trong ghi chú đám mây. Không đội ngũ hỗ trợ chính thống nào yêu cầu bạn cung cấp nó. Hãy đọc kỹ nội dung mình ký, đặc biệt là các quyền cho phép hợp đồng sử dụng không giới hạn một loại token. Ví cứng giữ khóa tách biệt khỏi máy tính, nhưng không thể xác định giao dịch hoặc quyền cấp phép mà bạn xác nhận có độc hại hay không, nên không ngăn được kiểu mất tiền này. Hãy dùng một ví riêng với số dư nhỏ cho token chưa quen thuộc, chỉ cài ứng dụng ví từ nguồn chính thức và gửi thử một khoản nhỏ trước khi dùng địa chỉ hoặc mạng mới.