Blockchain

Blockchain là một cơ sở dữ liệu ghi giao dịch theo từng lô có thứ tự gọi là block. Mỗi block chứa hash mật mã của block trước đó, nhờ vậy chúng được nối thành chuỗi. Hàng nghìn máy tính độc lập giữ bản sao và tuân theo cùng một bộ quy tắc, nên không một công ty hay quản trị viên nào kiểm soát sổ ghi chép. Bitcoin giới thiệu thiết kế này năm 2009, và các chain như Ethereum, Solana, BNB Chain và Base là những biến thể của nó.

Về cơ chế, bạn ký giao dịch bằng private key và phát nó lên mạng. Validator hoặc thợ đào gom các giao dịch đang chờ, kiểm tra chữ ký và số dư, rồi đóng gói chúng vào block tiếp theo. Vì mỗi block chứa hash của block trước, sửa một mục cũ sẽ làm thay đổi mọi hash phía sau, và phần còn lại của mạng sẽ từ chối bản bị sửa. Cơ chế đồng thuận quyết định ai được thêm block tiếp theo và khi nào một block được coi là cuối cùng (final).

Với người nắm giữ token, điều này có hệ quả thực tế. Số dư của bạn chỉ là một mục gắn với địa chỉ của bạn, và ai nắm private key thì nắm số tiền đó. Không có bộ phận hỗ trợ nào đảo ngược được giao dịch bạn gửi nhầm địa chỉ. Mặt tốt là mọi thứ đều công khai: ai cũng có thể tra cứu một ví, một lượt chuyển hay một contract token trên block explorer.

Cái bẫy chính là nghĩ rằng chain bảo chứng cho dự án. Blockchain chỉ ghi lại những gì đã xảy ra, chứ không cho biết team có trung thực hay contract token có an toàn không. Một token lừa đảo được lưu trên sổ cái vĩnh viễn y như một token hợp pháp. Cũng nhớ rằng mỗi chain là một mạng riêng với phí, tốc độ và định dạng địa chỉ riêng. Một token cùng tên có thể tồn tại trên nhiều chain, và gửi tiền nhầm mạng có thể đồng nghĩa với mất tiền. Luôn xác nhận chính xác địa chỉ contract trên explorer của đúng chain, và trên những chain mà các block gần nhất thỉnh thoảng có thể bị tổ chức lại (reorg), hãy chờ đủ số xác nhận trước khi coi một khoản chuyển lớn là hoàn tất.