Airdrop
Kısaca Kripto airdrop'u, token'ların cüzdanlara ücretsiz dağıtılmasıdır. Genelde erken kullanıcıları ödüllendirmek, topluluk oluşturmak veya token sahipliğini yaymak için yapılır.
Airdrop, bir projenin belirli bir cüzdan grubuna ücretsiz token göndermesidir. Alıcılar bir protokolün erken kullanıcıları, başka bir token'ın hodl'cuları, görevleri tamamlayanlar ya da topluluk üyeleri olabilir. Amaç genellikle token sahipliğini yaymak, projeye katkı verenleri ödüllendirmek veya ilgi çekmektir.
İki ana dağıtım yöntemi vardır. Doğrudan dağıtımda proje token'ları uygun cüzdanlara kendisi gönderir. Daha sık görülen yöntemde ise proje uygun adreslerin listesini, genellikle bir claim kontratında Merkle root olarak yayınlar; herkes cüzdanını bağlayıp süre dolmadan token'ını claim eder. Uygunluk çoğunlukla belirli bir blokta alınan onchain aktivite snapshot'ına dayanır: o tarihe kadar swap yapmış, köprü (bridge) kullanmış, likidite sağlamış veya bir token'ı tutmuş olmak gibi. Uniswap'in 2020'de geçmiş tüm kullanıcılara 400 UNI dağıttığı airdrop, retroaktif modelin en bilinen örneğidir.
Airdrop'lar birkaç yaygın biçimde karşımıza çıkar. Retroaktif airdrop'lar, kimsenin duyurmadığı bir snapshot'tan önce protokolü kullanan cüzdanları ödüllendirir. Puan programları, kullanıcıların swap, mevduat veya referans karşılığında puan toplamasını sağlar; bu puanlar daha sonra ekibin belirlediği oranla token'a çevrilir. Holder airdrop'ları, belirli bir blokta ilgili token'ı veya NFT'yi tutan cüzdanlara gider; Telegram'daki tap-to-earn oyunlarında ise oyun içi puanlar token lansmanı yapılınca token'a dönüştürülür. Her durumda snapshot, claim ve borsa listelemesi ayrı tarihlerdir ve bunları yalnızca proje duyurur.
Kullanıcılar için airdrop'lar gerçek para değerinde olabilir. Bu durum, yeni protokolleri hak kazanma umuduyla kullanarak airdrop avlama (farming) şeklinde bir pratik doğurmuştur. Bu da yüzlerce cüzdan çalıştıran sybil farmer'ları çeker; bu yüzden projeler onları giderek daha fazla eliyor. Airdrop ile dağıtılan token'lar, claim açıldıktan hemen sonra genellikle yoğun satış baskısı görür ve fiyat hızla düşebilir.
Airdrop'lar aynı zamanda en yaygın dolandırıcılık yemlerinden biridir. Sahte claim siteleri, cüzdanınıza kendiliğinden gelen token'lar ve uygun olduğunuzu söyleyen mesajlar çoğu zaman wallet drainer'lara çıkar. Yalnızca projenin resmi kanallarındaki linkler üzerinden claim yapın, claim işleminin geniş token onayları (approval) istemediğini kontrol edin ve cüzdanınıza durup dururken düşen token'ları görmezden gelin. Birçok ülkede airdrop ile alınan token'lar, alındığı anda vergilendirilebilir.