Layer 1

Layer 1 หรือ L1 คือบล็อกเชนเดี่ยวที่เป็นอิสระและไม่ต้องพึ่งพาความปลอดภัยจากเชนอื่น L1 จะมีเครือข่ายโหนด มีกฎฉันทามติ และมีเหรียญ native ประจำเชนของตัวเองที่ใช้สำหรับจ่ายค่าธรรมเนียม เช่น BTC บน Bitcoin, ETH บน Ethereum, SOL บน Solana หรือ BNB บน BNB Chain

ในเชิงการทำงาน L1 จัดการทุกอย่างด้วยตัวเองทั้งหมด ผู้ใช้งานจะส่งธุรกรรมเข้ามา จากนั้น validator หรือนักขุดจะจัดเรียงธุรกรรมลงบล็อก และระบบฉันทามติจะเป็นตัวชี้ขาดว่าบล็อกไหนที่ถือเป็นที่สิ้นสุด (finalized) โหนดแบบเต็ม (full node) ทุกโหนดจะจัดเก็บประวัติและตรวจสอบกฎเกณฑ์ ทำให้ไม่ต้องเชื่อใจผู้ดูแลระบบเพียงรายเดียว การออกแบบโครงสร้างของ L1 เช่น ขนาดของบล็อก, ระยะเวลาในการสร้างบล็อก และเกณฑ์การคัดเลือก validator จะเป็นตัวกำหนดความเร็ว ค่าธรรมเนียม และระดับความเป็น decentralization ของเชนนั้นๆ

เรื่องนี้สำคัญต่อผู้ถือโทเค็น เพราะ L1 เปรียบเสมือนฐานรากที่ทุกสิ่งทุกอย่างถูกสร้างทับลงไป โทเค็นที่ออกบนเชนใดจะได้รับผลกระทบจากค่าธรรมเนียม อัตราการเปิดให้บริการ (uptime) และความปลอดภัยของเชนนั้นตามไปด้วย หากเชนหลักหยุดทำงาน เกิดความแออัด หรือมีการ reorganize บล็อก โทเค็นทั้งหมดที่อยู่บนเชนนั้นก็จะได้รับผลกระทบ ไม่ว่าโปรเจกต์นั้นจะดีแค่ไหนก็ตาม นอกจากนี้ยังอธิบายได้ว่าทำไมโปรเจกต์เดียวกันถึงมี contract address ที่ไม่เหมือนกันในแต่ละ L1 เพราะแต่ละเชนถือเป็นบัญชีแยกประเภทคนละเล่มกัน

เวลาจะลงทุนในโทเค็น ควรตรวจสอบให้แน่ชัดว่าโทเค็นนั้นอยู่บน L1 ใด และกระเป๋าเงินรวมถึงศูนย์ซื้อขายของคุณรองรับเครือข่ายนั้นหรือไม่ เพราะการโอนเหรียญผิดเชนเป็นสาเหตุหลักที่ทำให้เหรียญสูญหายได้ง่าย ควรระวังโทเค็นที่อ้างตัวว่าเป็น L1 ยุคใหม่แต่ไม่มีเครือข่าย validator อิสระหรือไม่มีซอฟต์แวร์โหนดแบบ open-source เพราะบางโปรเจกต์เป็นเพียงโทเค็นบนเชนอื่นที่ใช้การตลาดเกินจริง และอย่าลืมสำรองเหรียญ native ของเชนนั้นไว้ในกระเป๋าเสมอเพื่อเป็นค่าแก๊ส มิฉะนั้นคุณจะไม่สามารถทำธุรกรรมหรือเคลื่อนย้ายโทเค็นได้