رول‌آپ (Rollup)
خلاصه رول‌آپ یک لایه ۲ است که تراکنش‌ها را خارج از زنجیره اجرا و داده‌ها و یک اثبات یا ادعا را روی زنجیره پایه ثبت می‌کند و بخش زیادی از امنیت آن را به ارث می‌برد.
رول‌آپ یک طراحی مقیاس‌پذیری است که در آن تراکنش‌ها خارج از زنجیره اصلی اجرا می‌شوند، در قالب دسته‌هایی (batch) جمع می‌شوند و دوباره روی یک لایه ۱ مثل اتریوم ثبت می‌شوند. ایده کلیدی این است که داده تراکنش‌ها روی L1 قرار می‌گیرد، بنابراین هر کسی می‌تواند وضعیت رول‌آپ را بازسازی و بررسی کند. همین موضوع رول‌آپ را از ساید‌چین (sidechain) جدا می‌کند، چون ساید‌چین امنیت مستقل خودش را دارد.
دو نوع اصلی وجود دارد. رول‌آپ‌های خوش‌بینانه (Optimistic) فرض می‌کنند هر دسته معتبر است و یک بازه اعتراض می‌دهند، اغلب حدود هفت روز، که در آن هر کسی می‌تواند یک اثبات تقلب (fraud proof) ارسال کند تا وضعیت نادرست برگردانده شود. رول‌آپ‌های ZK یک اثبات اعتبار (validity proof) ضمیمه می‌کنند، یعنی یک اثبات رمزنگاری‌شده که نشان می‌دهد دسته به‌درستی محاسبه شده است، بنابراین L1 می‌تواند بدون انتظار آن را تأیید کند. در هر دو حالت معمولاً یک سکوئنسر (sequencer) تراکنش‌ها را مرتب می‌کند و دسته‌ها را می‌سازد.
برای هولدرها، رول‌آپ‌ها یعنی معامله‌ای بسیار ارزان‌تر و سریع‌تر نسبت به L1 و در عین حال یک مسیر معتبر برای بازگشت به آن. البته مبادله‌هایی هم دارند. برداشت‌های استاندارد از رول‌آپ‌های خوش‌بینانه به L1 چند روز طول می‌کشد، به همین دلیل بریج‌های سریع شخص ثالث وجود دارند که ریسک خودشان را هم اضافه می‌کنند. بسیاری از رول‌آپ‌ها هنوز سکوئنسر متمرکز و قراردادهای قابل‌ارتقا دارند که توسط یک مولتی‌سیگ (multisig) کنترل می‌شوند، پس امنیت در عمل به میزان غیرمتمرکزشدن پروژه بستگی دارد.
بررسی کنید که سیستم اثبات رول‌آپ واقعاً فعال و بدون نیاز به مجوز (permissionless) باشد، کلیدهای ارتقا دست چه کسی است و اگر سکوئنسر از کار بیفتد آیا مسیر برداشت اجباری وجود دارد یا نه. به یاد داشته باشید توکنی که روی یک رول‌آپ منتشر شده قرارداد مستقل خودش را دارد، پس آدرس را مشخصاً روی همان شبکه تأیید کنید. کارمزد پایین‌تر انتشار توکن را هم ارزان می‌کند، بنابراین بررسی‌های معمول ضد کلاهبرداری آنجا هم دقیقاً به همان اندازه اهمیت دارند.