dApp

dApp, viết tắt của decentralized application (ứng dụng phi tập trung), là chương trình có logic chính nằm trong các smart contract được triển khai trên blockchain. Trang web bạn thấy thường chỉ là giao diện đọc dữ liệu on-chain và giúp bạn tạo giao dịch. Các sàn giao dịch phi tập trung, thị trường cho vay, sàn NFT và launchpad token đều hoạt động theo cách này.

Thay vì tạo tài khoản bằng email và mật khẩu, bạn kết nối ví crypto. Việc kết nối và đọc dữ liệu đều miễn phí vì không ghi gì lên blockchain. Phí mạng chỉ phát sinh khi bạn gửi giao dịch làm thay đổi trạng thái, chẳng hạn như swap, nạp tiền hoặc cấp quyền sử dụng token, và kết quả được ghi lại công khai. dApp yêu cầu ví của bạn ký, và không có gì diễn ra on-chain cho đến khi bạn chấp thuận.

Phi tập trung có nhiều mức độ, không đơn giản là có hoặc không. Các contract có thể bất biến, hoặc nằm sau một proxy có thể nâng cấp mà đội ngũ dự án có thể thay đổi bất cứ lúc nào. Giao diện có thể được lưu trên máy chủ web thông thường, dễ bị gỡ bỏ hoặc chỉnh sửa, hoặc trên hệ thống lưu trữ phi tập trung như IPFS hay Arweave, khó bị kiểm duyệt hơn nhưng vẫn chỉ có nhiệm vụ cung cấp tệp. Khóa quản trị, oracle và những người có quyền tạm dừng hoặc sửa đổi hệ thống quyết định mức độ bạn phải tin vào đội ngũ thay vì mã nguồn.

Điều này quan trọng vì chính bạn là người chịu rủi ro. Không có bộ phận hỗ trợ nào có thể đảo ngược giao dịch nhầm hoặc lấy lại tiền đã gửi vào contract độc hại. Một trang giả mạo trông giống hệt trang thật có thể yêu cầu bạn ký thứ gì đó khiến ví bị rút sạch. Nhiều vụ mất tiền nghiêm trọng nhất của người giao dịch token vốn hóa nhỏ bắt nguồn từ việc ký nhầm trên trang giả mạo, chứ không phải do giao thức bị lỗi.

Trước khi kết nối, hãy xác minh bạn đang truy cập đúng địa chỉ trang web, tốt nhất là địa chỉ đã đánh dấu hoặc lấy từ các kênh chính thức của dự án. Đọc kỹ nội dung ví yêu cầu ký, đặc biệt là quyền sử dụng token không giới hạn và các yêu cầu bạn không nhận ra. Kiểm tra xem mã nguồn contract đã được xác minh trên trình khám phá blockchain chưa, có báo cáo audit không và ai kiểm soát các chức năng quản trị. Dùng một ví riêng chỉ chứa số dư nhỏ để thử dApp mới sẽ giúp hạn chế thiệt hại nếu có sự cố.