Doğrulayıcı (Validator)
Kısaca Doğrulayıcı, proof-of-stake ağında coin stake ederek blok öneren ve oylayan, ödül kazanırken ceza riski taşıyan düğüm operatörüdür.
Doğrulayıcı, proof-of-stake ağında blokların üretilmesine ve onaylanmasına yardımcı olan katılımcıdır. Doğrulayıcı olmak için operatör, düğüm yazılımını çalıştırır ve zincirin yerel coininden belirli bir miktarı stake ederek kilitler. Stake edilen bu tutar bir güvence bedeli işlevi görür: doğrulayıcıya oy ağırlığı kazandırır ve hile yaparsa kaybedeceği bir teminat oluşturur.
Protokol, her slotta veya turda blok önermek üzere bir doğrulayıcı seçer; diğerleri de bloğu kontrol ederek geçerli olduğuna dair oy veya onay verir. Dürüst çalışma, yeni çıkarılan coinlerden ve işlem ücretlerinden ödül kazandırır. Birbiriyle çelişen iki bloğu imzalamak gibi kural ihlalleri, stake edilen tutarın bir kısmının yok edildiği slashing cezasını tetikleyebilir. Birçok zincirde sıradan coin sahipleri, kendileri donanım çalıştırmadan coinlerini bir doğrulayıcıya delege ederek onun ödüllerinden pay alabilir.
Coin sahipleri açısından doğrulayıcılar iki yönden önemlidir. Zincir güvenliğinin bel kemiğidirler; dolayısıyla doğrulayıcı sayısının az olması veya kontrolün az sayıda elde toplanması, kesinti ya da sansür riskini artırır. Ayrıca stake ediyorsanız getiriniz ve üstlendiğiniz riskin bir kısmı, seçtiğiniz doğrulayıcının komisyonuna, çalışır durumda kalma oranına ve ceza geçmişine bağlıdır. Doğrulayıcılar kendi bloklarındaki işlemleri yeniden sıralayabilir; bu da onları MEV ve DEX kullanıcılarını etkileyen sandwich işlemleriyle ilişkilendirir.
Delegasyon yapıyorsanız her zaman en büyük doğrulayıcıyı seçmek yerine stake ettiğiniz tutarı güvenilir ve bağımsız doğrulayıcılar arasında dağıtın. Komisyon oranını, çalışır durumda kalma oranını ve doğrulayıcının slashing cezası alıp almadığını kontrol edin. Stake'ten çıkış günler veya haftalar sürebileceğinden kilit çözülme süresini öğrenin. Olağan dışı yüksek staking getirileri vadeden hizmetlere dikkat edin; bunlar çoğu zaman ek risk barındırır veya doğrudan dolandırıcılıktır.