SPL token

SPL ย่อมาจาก Solana Program Library และ SPL token ก็คือโทเคนแบบ fungible หรือ non-fungible (NFT) ที่ออกบน Solana ผ่านโปรแกรมโทเคนมาตรฐาน ซึ่งแตกต่างจาก Ethereum ที่แต่ละโทเคนจะมี smart contract เป็นของตัวเอง แต่โทเคนส่วนใหญ่บน Solana จะสร้างขึ้นจากโปรแกรมส่วนกลางตัวเดียว โทเคนใหม่จึงเป็นเพียง mint account ที่กำหนดค่าต่าง ๆ ไว้ เช่น จำนวนทศนิยม (decimals) และสิทธิ์ควบคุม (authorities)

แต่ละกระเป๋าจะถือโทเคนนั้น ๆ ผ่าน associated token account ซึ่งเป็นบัญชีย่อยที่ผูกระหว่างกระเป๋าของผู้ถือกับ mint account การสร้างบัญชีนี้ต้องวางเงินมัดจำ rent เป็น SOL (ซึ่งขอคืนได้ในภายหลัง) ส่วนค่าธรรมเนียมการโอนและ swap ก็จ่ายเป็น SOL เช่นกัน ตัว mint account จะมี mint authority สำหรับเสกเหรียญเพิ่ม และมี freeze authority ที่สามารถสั่งระงับบัญชีโทเคนของผู้ถือรายใดก็ได้ ส่วนมาตรฐานใหม่อย่าง Token-2022 มีการเพิ่ม extensions ต่าง ๆ เข้ามา เช่น ค่าธรรมเนียมการโอน (transfer fees), transfer hooks และ permanent delegates

สำหรับใครที่เทรดเหรียญเล็ก ๆ หรือเหรียญมีมบน Solana สิทธิ์ควบคุมเหล่านี้คือจุดสำคัญที่สุดที่ต้องเช็ก หาก mint authority ยังเปิดอยู่ ผู้สร้างจะสามารถเสกเหรียญเพิ่มมาเทขายเมื่อไหร่ก็ได้ หาก freeze authority ยังอยู่ เขาก็สามารถล็อกกระเป๋าไม่ให้คุณขายเหรียญได้ นอกจากนี้ extensions ใน Token-2022 ยังอาจแอบหักภาษีแฝงหรืออนุญาตให้ delegate โอนเหรียญออกจากกระเป๋าคุณได้ด้วย

ก่อนซื้อ ให้ตรวจสอบ mint address บน Solana explorer เสมอ และดูให้แน่ใจว่า mint authority กับ freeze authority ถูกยกเลิก (revoke) แล้ว หรือหากยังไม่ยกเลิกคุณเข้าใจเหตุผลเบื้องหลัง เช็กว่าโทเคนใช้ Token-2022 หรือไม่ และเปิดใช้ extensions ตัวไหนอยู่ ดูการกระจุกตัวของกระเป๋าผู้ถือ และตรวจว่าโทเคนสภาพคล่อง (LP tokens) ถูกเผาทิ้งแล้วหรือยัง ที่สำคัญควรคัดลอก mint address มาจากแหล่งที่เชื่อถือได้เท่านั้น เพราะชื่อและ ticker บน Solana ปลอมแปลงได้ง่ายมาก